Lagere dollarkoers doorslaggevend; Kabinet kiest voor Apache-helikopter

DEN HAAG, 7 APRIL. Het kabinet kiest voor de aanschaf van dertig Amerikaanse Apache-gevechtshelikopters voor een bedrag van 1,1 miljard gulden. Dit verwachten de meest betrokken ministers, die eerder overeenstemming bereikten over de aankoop van het Amerikaanse toestel. Het kabinet zou vanmiddag waarschijnlijk de beslissing nemen.

De lagere dollar, die een besparing van een kleine 200 miljoen gulden oplevert, en de kwaliteit van de Apache gaven de doorslag. De Tweede Kamer zal instemmen met het besluit.

PvdA-fractieleider Wallage zei gisteren dat door de besparing van 200 miljoen gulden ruimte voor het ministerie van defensie is ontstaan om de in het regeerakkoord afgesproken bezuinigingen alsnog uit te voeren. Eerder zei minister Voorhoeve (defensie) ongeveer 500 miljoen daarvan niet te kunnen uitvoeren. Volgens Wallage “kan Defensie nu zijn eigen broek ophouden” en mede daardoor kan de begroting van Ontwikkelingssamenwerking worden ontzien bij de herijking van het buitenlands beleid. D66 hoopt dat het budget van minister Van Mierlo (buitenlandse zaken) met instemming van de VVD zal kunnen groeien voor nieuwe initiatieven op het terrein van het buitenlands beleid.

Eerder deze week zagen de ministers Wijers (economische zaken) en Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid) af van hun voorkeur voor de Frans-Duitse Tigre-helikopter omdat de beide compensatiepakketten van McDonnell Douglas en het Frans-Duitse Eurocopter voor de levering waren verbeterd en niet al te ver uiteenliepen. De ministers nemen aan dat in de toekomst het kabinet meer voor Europese militaire produkten zal kiezen. Bij de aanschaf van transporthelikopters was dat al gedaan.

Minister Voorhoeve en zijn staatssecretaris Gmelich Meijling presenteerden in december al hun voorstel om 30 Apaches voor een kostprijs van ongeveer 34 miljoen gulden per stuk aan te schaffen, maar werden door het kabinet gedwongen meer gegevens beschikbaar te stellen. Premier Kok vond dat onvoldoende duidelijk was wat de aanschaf betekende voor de Nederlandse industrie en voor de werkgelegenheid. Hij wilde meer details. In het regeerakkoord vorig jaar was immers overeengekomen dat de groei van de werkgelegenheid een van de belangrijkste prioriteiten was voor het kabinet.

In de onderhandelingen die daarop volgden groeiden volgens insiders de compensatiepakketten met twintig tot dertig procent. Defensie hield echter vast aan de Apache, volgens dit departement het beste toestel. De Tigre bestaat alleen nog maar op de tekenborden. De luchtmacht vreest dat zij bij aanschaf van de Tigre met te veel kinderziektes wordt geconfronteerd.

Tijdens de onderhandelingen irriteerde staatssecretaris Gmelich Meijling (VVD) de Partij van de Arbeid en D66 omdat hij aan de vooravond van de Statenverkiezingen op een partijbijeenkomst in Utrecht al zei dat het kabinet voor de Apache zou kiezen.