Labour de grote overwinnaar; Tories verkruimeld in verkiezingen Schotland

LONDEN, 7 APRIL. De Britse Conservatieve partij is gisteren verkruimeld bij de lokale verkiezingen in Schotland. De nederlaag van de Tories overtrof de meest naargeestige prognoses.

Bijna tweederde van de Conservatieve raadsleden verloor zijn zetel. In geen enkele van de 29 gemeenteraden haalden de Tories een meerderheid. Grote overwinnaar was Labour, dat de zeggenschap in twintig van de gemeenteraden voor zich opeiste, nooit eerder vertoond. De grootste Schotse steden - Edinburgh, Glasgow, Aberdeen en Dundee - kwamen alle vier in handen van Labour.

Ook de Scottish National Party breidde het aantal gemeenteraden waarin ze het voor het zeggen heeft uit - van een tot drie - en verstevigde daarmee haar positie als de tweede partij van Schotland. Zelfs de Liberaal Democraten wonnen meer zetels dan de Tories: 120. Van de 1.161 te verdelen zetels haalden de Conservatieven er 79, een verlies van 157.

Nog voor de stemmen allemaal waren geteld sprak Labour-leider Tony Blair al over “een rampzalige verkiezingsuitslag voor de Tories”. “De Schotse bevolking heeft zich in groten getale afgewend van een Conservatieve partij die haar heeft verraden en die geen enkele voeling met haar heeft”, zei de Labour-leider. Hij voorspelde dat de lokale verkiezingen volgende maand in Wales en Engeland hetzelfde beeld zullen laten zien.

Vertegenwoordigers van de Conservatieve regering hadden vanmorgen minder haast met reacties op de verkiezingsuitslag. Alleen het Schotse parlementslid Michael Forsyth, staatssecretaris voor binnenlandse zaken, erkende dat hij gisteren “een tamelijk catastrofale avond” had beleefd. Lokale Conservatieve bestuurders in Schotland waren gisteravond minder terughoudend. Ze stelden openlijk de Conservatieve Lagerhuisfractie en de centrale partijleiding verantwoordelijk voor hun verloren zetels. Bill Aitken, een Conservatief raadslid in Glasgow dat wel werd herkozen, zei dat veel van zijn verdreven collega's verbitterd zijn omdat zij moeten boeten “voor de bokkesprongen van deze regering”. De verkiezingsnederlaag in Schotland legde hij uit als waarschuwing dat de regering snel orde op zaken zal moeten stellen “als ze niet hetzelfde lot wil ondergaan als tweederde van de Conservatieve raadsleden in Schotland”.

Britse commentatoren speculeren uitbundig over de mogelijkheid dat premier Major zal worden gedwongen om op te stappen, als de vernederende verkiezingsnederlaag in Schotland wordt gevolgd door eenzelfde debâcle in Wales en Engeland, en verlies bij de tussentijdse parlementsverkiezing in Perth and Kinross. Niet meer dan 15,5 procent van de kiesgerechtigde Britten vindt Major de meest geschikte premier, zo blijkt uit de resultaten van een Gallup-enquête die het conservatieve dagblad The Daily Telegraph vanmorgen heeft gepubliceerd. Labour-leider Blair scoort met 42,5 procent bijna drie keer zo hoog. Volgens die opiniepeiling zou Labour kunnen rekenen op een ruime meerderheid als er nu algemene verkiezingen werden gehouden: 57,5 procent van de kiezers zou op Labour stemmen, 23 procent op de Conservatieven.