KLM waarschuwde tevergeefs voor chaos met Schengen-pasje

DEN HAAG, 7 APRIL. “Wij hebben van begin af aan gezegd: houdt Schiphol nog even buiten Schengen”, zegt R. Van der Maten, hoofd 'public affairs' van de KLM. “Maar de bal is gaan rollen en in de internationale politiek is die op een gegeven moment niet meer tegen te houden. Dan gaat de wal het schip keren.” Om aan Schengen - het verdrag voor opheffing van de grenscontroles tussen de Benelux, Frankrijk, Duitsland, Portugal en Spanje - mee te doen, moeten Schengen-reizigers worden gescheiden van niet-Schengenreizigers.

De KLM heeft volgens Van der Maten van meet af aan gezegd dat Schiphol pas moet meedoen als de ruimtelijke scheiding van de twee passagiersstromen gereed is. Van der Maten betreurt het dat de CDA-motie voor uitsluiting van Schiphol uit Schengen gisteren in de Kamer is verworpen en dat er nog weer twee weken “gesleuteld” gaat worden aan de fraudegevoelige grenskaartjes.

Het liefst had de KLM gewacht tot alle EU-landen - eventueel op de Euro-sceptische Britten na - hun grenscontroles opheffen. Dan zou de luchthaven zich niet “iedere keer als er weer een landje bijkomt” opnieuw hoeven aan te passen, met alle nadelige organisatorische gevolgen vandien. De KLM heeft de verantwoordelijke bewindslieden vanaf 1989 volgens Van der Maten bij voortduring gezegd dat Schiphol pas aan Schengen moet meedoen als de verbouwing klaar is. Maar er werd niet geluisterd. “Wij moesten het hoofd in de schoot leggen”, zegt Van der Maten “De politieke stroming wint het soms van de praktische realiteit.”

Staatssecretaris Schmitz (justitie) erkende gisteren in de Kamer dat zowel de luchthaven Schiphol als de KLM het kabinet heeft geadviseerd Schengen pas op Schiphol in te voeren als de verbouwing klaar was. De staatssecretaris zei wel dat Schiphol en de KLM nu hun volle medewerking gaven om het fraudegevoelige interim-systeem voor scheiding van Schengen en niet-Schengenpassagiers te verbeteren. Van der Maten zegt dat het KLM-standpunt is duidelijk gemaakt via “presentaties en bezoeken” aan de bewindslieden - ook die in het nieuwe kabinet. “Ze zeiden: we zullen proberen het zo goed mogelijk te doen. Maar wij zeiden: dat gaat niet zolang de verbouwing nog niet klaar is.”

Volgens staatssecretaris Patijn heeft Nederland zich “hard ingezet” om Schiphol al vanaf 26 maart aan Schengen te laten meedoen. Die moeite had de Nederlandse regering zich beter kunnen besparen, zegt Van der Maten. Als het aan de KLM ligt, stapt Schiphol morgen nog uit Schengen en worden er gewoon weer paspoortcontroles ingevoerd totdat de echte verbouwing klaar is in december. “Pas als de luchthaven klaar is, kunnen wij de kwaliteit van ons produkt garanderen”, aldus Van der Maten. Het 'produkt' van KLM laat door de toestand met de pasjes volgens hem op dit moment te wensen over. “Het is een rommeltje. De passagiers weten niet waar ze aan toe zijn.”

Van der Maten zegt “verbaasd” te zijn dat staatssecretaris Patijn woensdag in de Kamer zei dat het buiten Schengen stellen van Schiphol een “nadelig effect” zou hebben op de exploitatie van de Nederlandse luchtvaartmaatschappijen. Van der Maten: “Wij zouden juist heel blij zijn.” Maar nu het pasjessysteem - dat de luchthaven vijf miljoen gulden heeft gekost - eenmaal is ingevoerd, zou het volgens woordvoerder Rietveld groot “imagoverlies” betekenen voor de luchthaven als de paspoortcontrole weer moet worden ingevoerd.