Jorritsma vraagt 700 miljoen extra voor Betuwelijn

DEN HAAG, 7 APRIL. Minister Jorritsma (verkeer en waterstaat) wil ruim 700 miljoen gulden extra uittrekken voor de Betuwelijn. Zij zou haar voorstel vandaag aan het kabinet voorleggen.

Van die 700 miljoen extra kunnen twee van de vijf grote knelpunten worden opgelost. Het gaat om Hardinxveld/Giessendam, waar de Betuwelijn in een tunnel onder de Giessen door zal gaan - meerkosten circa 110 miljoen gulden - en Kerk Avezaath/ Tiel. Tussen die twee plaatsen zal de Betuwelijn lager worden aangelegd en zullen geluidbeperkende maatregelen voor de A15 worden genomen. Dat kost ongeveer 150 miljoen gulden.

Het oplossen van de vijf grote knelpunten werd eerder door D66 als voorwaarde gesteld voor akkoord gaan met de Betuwelijn. Begin maart nam het partijcongres een motie van die strekking aan. Fractieleider Wolffensperger zei toen de motie als steun in de rug van de fractie te beschouwen. Volgens de commissie-Hermans zou voor het oplossen van de vijf grote knelpunten 1,2 miljard gulden nodig zijn geweest. Die commissie onderzocht in opdracht van het kabinet de noodzaak van aanleg van de Betuwelijn en de voorwaarden waaronder die aanleg zou kunnen gebeuren.

Het grootste deel van de ruim 700 miljoen zal opgaan aan het zogeheten hoog/laag-pakket en het oplossen van allerlei lokale problemen, die de betrokken gemeenten de afgelopen maanden in het oude kabinetsplan hebben gesignaleerd. Het gaat om zaken als de verplaatsing van een gemaal, een groenvoorziening, extra geluidsschermen, een fietspad, de ontsluiting van weilanden of het beter inpassen van overkappingen.

Het hoog/laag-pakket houdt in dat bestaande wegen over de Betuwelijn en de A15 heen zullen gaan, in plaats van andersom. Al bij de behandeling in de Tweede Kamer van het oude Betuwelijn-voorstel, in december 1993, pleitte een meerderheid onder aanvoering van CDA en PvdA hiervoor, evenals voor het oplossen van de toen reeds verwachte lokale problemen. Op dat moment werd daar echter geen geld voor vrijgemaakt.

Tussen het ministerie van verkeer en waterstaat en de provincies Zuid-Holland en Gelderland is nu overeengekomen voor het hoog/laag-pakket en het oplossen van de lokale problemen zo'n 475 miljoen gulden uit te trekken. De helft van het extra geld voor Kerk Avezaath/Tiel, 75 miljoen, wordt uit dit pakket maatregelen betaald.

Het ministerie, maar ook de provincies en gemeenten zijn van mening dat het hoog/laag-pakket en het oplossen van de lokale problemen het maatschappelijk draagvlak voor de Betuwelijn aanzienlijk vergroten. Voor de vijf grote knelpunten geldt dit volgens het ministerie minder.

Pag.3: Twee van vijf knelpunten nu opgelost

Die zijn, aldus het ministerie, tamelijk willekeurig gekozen en allesbehalve hard onderbouwd.

Het knelpunt Gorinchem/Schelluinen, waar Zuid-Holland wil dat de geplande verdiepte ligging bij Schelluinen nog wordt verlengd, wordt niet opgelost. Dit zou 100 miljoen gulden hebben gekost. Voor het knelpunt Geldermalsen is overeengekomen dat daar een veiligheidsstudie naar zal worden uitgevoerd. Bij Geldermalsen kruist de Betuwelijn het spoor tussen Utrecht en Den Bosch.

Mocht de situatie na studie veilig worden bevonden, dan zijn op dat deel van het tracé nog maar beperkte extra geluidwerende voorzieningen nodig, die uit de 475 miljoen voor lokale problemen kunnen worden betaald. Indien mocht blijken dat er uit veiligheidsoogpunt ongelijkvloerse kruisingen dienen te komen, dan lopen de kosten waarschijnlijk meer dan 200 miljoen gulden verder op.

Het knelpunt Pannerdensch Kanaal tenslotte zal als het aan minister Jorritsma ligt volgens het oude kabinetsplan worden uitgevoerd, dat wil zeggen overbrugd. De provincie Gelderland en de milieubeweging zijn daar mordicus tegen. Zij willen de natuur in het Rijnstrangengebied sparen door aanleg van een lange tunnel onder het hele winterbed door, met aansluitend een verdiepte ligging door het natuurgebied. De kosten hiervan bedragen 300 miljoen gulden.