CDA stelt met 'Schengen' duidelijke oppositiedaad

DEN HAAG, 7 APRIL. Voor de christen-democraat De Hoop Scheffer kon de dag van gisteren niet meer stuk. Eindelijk, op de laatste dag voor het paasreces, had het CDA in de Tweede Kamer een duidelijke oppositiedaad gesteld en electoraal concurrent VVD afgetroefd. Nadat De Hoop Scheffer de staatssecretarissen Schmitz en Patijn eerst gedwongen had tot een schuldbekentenis over hun fouten bij de uitvoering van het verdrag van Schengen op Schiphol, wees hij gisteren in een motie de weg naar het herstel van die fouten: herinvoering van de gewone grenscontrole, oftewel 'terug naar af'.

Daarmee zette De Hoop Scheffer niet alleen de paarse coalitie te kijk maar ook zijn collega van de VVD, F. Weisglas. Het VVD-Kamerlid had graag, net als De Hoop Scheffer, afstand genomen van het kabinetsbeleid inzake Schengen en steun gegeven aan de CDA-motie, maar mocht dat niet van zijn fractie. Eergisteren had Weisglas nog gezegd dat hij ertoe “neigde” de positie van het CDA te steunen. Maar gisteren zag hij na een ingelaste fractievergadering toch af van steun aan de CDA-motie die het kabinet verzocht met onmiddelijke ingang de grenscontroles op Schiphol weer in te voeren. “Enerzijds te beperkt, anderzijds overbodig” oordeelde Weisglas over de motie.

Die kreeg gisteravond dan ook geen meerderheid. Maar Kamerbreed leefde de verwachting dat binnen twee weken de traditionele passencontrole op Schiphol weer terug is en De Hoop Scheffer alsnog zijn zin krijgt. Weisglas probeerde gisteravond nog een graantje van de overwinning mee te pikken door te beklemtonen dat herinvoering van de passencontrole precies die “wezenlijke verandering” van de grensbewaking van Schiphol betrof waarom de VVD had gevraagd. Hij vertelde aanwezige verslaggevers dat hij volgende week in de paasvakantie met zijn vrouw naar Spanje gaat, één van de 'Schengen-landen'. Bij de heenreis zou hij nog wel met het vermaledijde kaartjessysteem worden geconfronteerd. Maar bij terugkeer naar Nederland zouden hij en zijn vrouw vast wel weer met een traditionele grenscontrole te maken krijgen, aldus Weisglas.

VVD-fractieleden noemden gisteravond enkele politieke redenen waarom steun aan de CDA-motie werd onthouden, hoewel materieel gezien beide partijen hetzelfde wilden bereiken. Niet alleen PvdA-staatssecretaris Schmitz maar ook VVD-staatssecretaris Patijn zou schade hebben geleden als de CDA-motie was aanvaard. Bovendien bestaat er een bijzondere relatie tussen VVD-leider Bolkestein en Patijn. Patijn is ooit door Bolkestein benoemd tot secretaris-generaal op Defensie toen Bolkestein daar minister was.

Verder was het al de derde keer in één week tijd dat een VVD-bewindspersoon en VVD-fractie tegenover elkaar kwamen te staan. Begin deze week hadden Weisglas en Patijn ook al met elkaar gebotst, maar toen over de nota over Europese samenwerking van de hand van minister Van Mierlo. Ook nam VVD-minister Jorritsma reeds een voorschot op de discussie over het inkomensbeleid. In tegenstelling tot de VVD-fractie zei Jorritsma dat extra uitgaven voor de laagste inkomensgroepen nodig zijn om een evenwichtige inkomensverdeling mogelijk te maken.

Tenslotte was de VVD op het gevoelige punt van het vreemdelingenbeleid al een paar keer eerder met het CDA 'vreemd gegaan'. De liberalen hadden bovendien in de verkiezingsstrijd van een paar weken geleden tevens de indruk gewekt afstand te nemen van het kabinetsbeleid inzake het asielbeleid. Dat had flinke commotie gegeven in de coalitie. De liberalen wilden nu niet nog een keer hun coalitiepartners voor het hoofd stoten door met de CDA-motie mee te stemmen.

Het kon de stemming in het CDA-kamp inmiddels niet meer drukken. Stralend liep fractievoorzitter Heerma gisteravond door de wandelgangen, klaar om vandaag kievietseieren te gaan zoeken in de Friese velden. Royaal feliciteerde hij staatssecretaris Tommel (volkshuivesting) met de aanvaarding van het wetsvoorstel over de decentralisatie in de volkshuisvesting dat Heerma in het vorig kabinet had voorbereid. Eerder deze week ontkwam Tommel tenauwernood aan een harde botsing met de PvdA-fractie over het wetsvoorstel. CDA-Kamerlid De Hoop Scheffer concludeerde gisteren dan ook dat “de coalitie zijn portie dualisme voor deze week wel weer heeft gehad.”