Zweden hakt in begroting, val kroon gaat door

ROTTERDAM, 6 APRIL. De Zweedse regering heeft gisteren opnieuw een pakket bezuinigingsmaatregelen aangekondigd om het begrotingstekort en de overheidsschuld terug te dringen.

Het minderheidskabinet van de sociaal-democraten hoopte op die manier het vertrouwen van de beleggers terug te winnen. Vanochtend daalde de Zweedse kroon evenwel tot een nieuw dieptepunt ten opzichte van de Duitse mark.

De Zweedse premier, Ingvar Carlsson, brak daarop een reis naar de Baltische Republieken af en keerde spoorslags terug naar Stockholm voor crisisberaad. Na langdurige onderhandelingen kwam de regeringspartij gisteravond met de oppositionele Centrum Partij een nieuw pakket bezuinigingsmaatregelen overeen. De nieuwe maatregelen, die vooral werknemers, pensioengerechtigden en krantelezers treffen, moeten nog worden goedgekeurd door het Zweedse parlement.

Vorige week straften de financiële markten Zweden met koersdalingen van de kroon en met verhoging van de kosten voor het aantrekken van kapitaal. “Het (de bezuinigingen, red.) is niet voldoende”, aldus een financieel analist. “Maar het is wel een stap in de goede richting.” Volgens economen is de Zweedse economie in principe gezond maar wordt de economische groei bedreigd door de torenhoge overheidsschuld. Volgens handelaren in valuta en Zweedse obligaties toont het Zweedse kabinet niet genoeg daadkracht bij de sanering van de overheidsfinanciën.

De sociaal-democraten proberen al maanden twee heren te dienen. Enerzijds poogt men de geldschieters van de Zweedse staat te vriend te houden door te bezuinigen. Anderzijds wil men het electoraat niet van zich vervreemden door al te drastisch te snijden in de verworvenheden van de Zweedse verzorgingsstaat.

Het gisteren overeengekomen pakket voorziet in verlaging van de uitkeringen bij ziekte en werkloosheid en in een nieuwe omzetbelasting op kranten. Ook wordt gekort op sommige subsidies voor lokale overheden en enkele pensioen-uitkeringen. Op die manier moeten de overheidsuitgaven vanaf 1997 worden teruggedrongen. De maatregelen moeten zes miljard kroon, 820 miljoen dollar opleveren. Om de vakbeweging te vriend te houden worden de bezuinigingen gedeeltelijk gecompenseerd door een eenmalige uitkering voor werknemers, waarvoor in totaal 15 miljard kroon is gereserveerd.

De Zweedse overheidsschuld bedraagt nu 90 procent van het bruto binnenlands produkt. Het begrotingstekort is opgelopen tot 13 procent van het bbp.