Navo komt niet uit plan voor evacuatie Bosnië

BRUSSEL, 6 APRIL. De NAVO-ambassadeurs zijn er gisteren niet in geslaagd het eens te worden over de eerste concrete invulling van het plan voor een eventuele evacuatie van de VN-vredesmacht uit Bosnië.

NAVO-planners voeren de druk op de lidstaten nu op met het argument dat als men te lang blijft ruziën, de consequenties niet te overzien zullen zijn als de VN-vredesmacht daadwerkelijk moet worden geëvacueerd.

Binnen de NAVO zijn de afgelopen maanden plannen uitgewerkt die voorzien in het sturen van een strijdmacht van 40.000 tot 50.000 man om een evacuatie van de blauwhelmen te kunnen begeleiden. Die strijdmacht moet worden voorafgegaan door een groep van vijftien- tot zeventienhonderd man die de voorbereidingen moet treffen. De zestien NAVO-ambassadeurs slaagden er gisteren in Brussel niet in het eens te worden over het sturen van een eerste eenheid van tachtig militairen naar Kroatië. Bij hun wekelijkse bijeenkomst kwamen de ambassadeurs niet verder dan de vaststelling dat die eerste legering van tachtig soldaten “verder moet worden besproken”. Dat gebeurt vanmiddag. De eerste groep van tachtig man moet worden belast met het opzetten van communicatiekanalen en een opperbevel.

De militaire en de politieke leiders van de NAVO verschillen al weken van mening over de kwestie van de legering van NAVO-soldaten in ex-Joegoslavië voor een evacuatie van de VN-vredesmacht. De militaire leiding heeft haast: hoe eerder de NAVO militairen ter plekke heeft, hoe eerder ze in staat is de noodzakelijke hulp te verlenen bij het evacueren van de 24.000 blauwhelmen. Een deel van de politieke leiding - vooral Frankrijk - heeft veel minder haast: zij vreest dat de legering van NAVO-soldaten een verkeerd politiek signaal in de richting van de strijdende partijen in Bosnië zal opleveren. Die strijdende partijen zouden kunnen denken dat de NAVO niet meer gelooft in de missie van de VN-vredesmacht. Dat zou de kwetsbaarheid van de blauwhelmen vergroten en kunnen bijdragen tot een oplaaien van de oorlog.

De NAVO besloot eind vorig jaar al tot de opstelling van plannen voor de evacuatie van de VN-troepen uit Bosnië. Het daartoe opgestelde plan 40.104 voorziet in een operatie - de grootste uit de geschiedenis van de NAVO - die enkele maanden zal duren en twee miljard dollar zal kosten. Naast de 40.000 man in ex-Joegoslavië zullen nog eens 40.000 NAVO-soldaten buiten ex-Joegoslavië bij de eventuele evacuatie van de blauwhelmen betrokken zijn.

De onenigheid komt op een hoogst ongelegen moment. Van het lopende bestand in Bosnië is door voortdurende gevechten in Bihac en Tuzla al weinig over. Het loopt bovendien eind deze maand af en de kansen dat het wordt verlengd zijn minimaal. De mogelijkheid dat de oorlog binnen enkele weken overal in Bosnië oplaait - met als mogelijke consequentie dat de blauwhelmen het land moeten verlaten - is zeer groot. (AFP)