Het geheim van de sample sale; Donna Karan voor een schijntje

Waarom zijn Newyorkse vrouwen toch zo stijlvol gekleed? Omdat ze dure merkkleding voor de helft van de prijs kopen op 'sample sales'. Over de locatie wordt graag geheimzinnig gedaan: informatie gaat fluisterend over van vrouw tot vrouw, alsof het een initiatie in een of ander Genootschap betreft.

The Sales & Bargains Report, Lazar Media Group, Inc, 121 East 24th Street, New York, NY 10010. Inl 00 1212 982 9300.

Tussen de 42e en 34e Street, en Sixth en Eight Avenue ligt het 'Garment District' van New York. Hier vind je de grootste concentratie modeontwerpers, kledingfabrikanten en -groothandels, zaken in stoffen, knopen, linten en andere passementen van de Verenigde Staten. In deze wijk ligt ook de oplossing van het raadsel hoe het mogelijk is dat in er New York zoveel stijlvol geklede vrouwen zijn, ondanks de exorbitante prijzen van al die begeerlijke pakjes. Het oorspronkelijk goedbewaarde maar steeds verder uitlekkende geheim is: Sample Sales.

De Sample Sale was oorspronkelijk letterlijk: ontwerpers verkochten tegen gereduceerde prijzen hun monstercollecties op grond waarvan warenhuizen en boetieks hun bestellingen geplaatst hadden. Ieder kledingstuk was uniek en had het mannequinmaatje 8 (38). Inmiddels hebben groothandels en fabrikanten in de gaten dat de sample sale een handige manier is om zich van hun overproduktie te ontdoen. De klant betaalt groothandelsprijs: (minder dan) de helft van de winkelprijs voor kwaliteitskleding van naam. En dan ook nog aan het begin van het seizoen: de meeste Sample Sales zijn in april en mei, oktober en november.

Dat is beter dan wachten op uitverkoopjes, maar er moet wel enig ongemak voor lief worden genomen. Sample Sales vinden meestal plaats in kleine kale ruimtes. Soms loopt het er storm; voor die van de Amerikaanse ontwerpster Donna Karan vormt zich een straatlange rij. Het lunchuur kan men beter vermijden, als al het onderbetaalde in de modebranche werkzame personeel losgelaten wordt. Paskamers zijn er in de regel niet, hoogstens staan er in een hoek een paar spiegels. Het zijn dus openbare verkleedpartijen. Geroutineerde klanten hullen zich in praktische 'onderkleding': instapschoenen en zwarte leggings, een tricootje in plaats van beha.

De werkelijke of vermeende kans op een superkoopje brengt het slechtste in de vrouw naar boven. Het aanbod is meestal beperkt en het is zaak om meteen bij binnenkomst alle mogelijke kandidaten in kleur en maat uit de rekken te grissen en mee te slepen naar een pasplek. Daar moet de buit goed bewaakt worden. Wees niet zo onvoorzichtig een vinger uit te steken naar de stapel van een ander, want dat levert gesis op of zelfs het uitslaan van klauwen. Dit gedrag heb ik verder alleen waargenomen in casino's, als je per ongeluk een slotmachine benadert die al door een ander werd warm gehouden. Ook is het van belang goed op je eigen kleren te letten: het is wel gebeurd dat iemand mijn - van huis meegebrachte - zwarte jasje stond te passen.

Over de preciese locatie van een bepaalde verkoop, die meestal maar een paar dagen duurt, wordt graag geheimzinnig gedaan. Men kent iemand 'In The Bussiness' of staat op 'bepaalde adreslijsten'. Informatie wordt fluisterend van vrouw tot vrouw doorgegeven, alsof het een initiatie in een Geheim Genootschap betreft. Er bestaat echter een krantje, 'Sales & Bargains', dat maandelijks verschijnt en (bijna) alle Sample Sales publiceert. Men kan er een abonnement op nemen, maar als men tijdelijk in de stad is loont het de moeite langs de uitgever te gaan en voor $ 9,95 het lopende nummer aan te schaffen. Er zijn bovendien twee adressen waar bijna wekelijks Sample Sales georganiseerd worden: 'SSS' Sales, op 134 West 37th Street, 2e verd. (tussen Broadway en 7th Avenue, inl 00 1212 947 8748). Het is een grote ruimte, met veel kaf tussen het koren, maar er zijn ook veel goede merken. Het grote nadeel hier is dat er altijd een soort sergeant-majoor staat te brullen dat er niet gepast mag worden. Dit roept een elders onvoorstelbare, zusterlijke sfeer van rebellie op, maar broeken en rokjes heb ik om die reden toch vaak moeten laten hangen. De tweede is 'Sample Inc', 552 Seventh Avenue tussen 39e en 40e Straat (inl 00 1914 738 8972). Hier worden vaak trendy merken verkocht, zoals Betsey Johnson, Calvin Klein, Kenar en Basco.