Vrije val dollar bezorgt Dow Jones record

NEW YORK, 5 APRIL. Zou de Amerikaanse minister van financiën Robert Rubin wakker liggen van de lage dollar? Die vraag houdt velen bezig nu de Amerikaanse munt de laatste dagen omstreeks historische dieptepunten schommelt tegenover de Duitse mark en de Japanse yen. Gisteren herstelde de munt zich iets, maar analisten denken dat dit slechts uitstel van excecutie is.

De vrije val van de dollar gaat in de Verenigde Staten gepaard met stijgende aandelen- en obligatiekoersen. De Dow Jones brak gisteren voor het eerst door de 4200-grens en vestigde voor de veertiende keer dit jaar een record. Het rendement op de 30-jarige staatsobligatie daalde en de koers steeg. Wat is er aan de hand?

Economen weten het niet meer. Er zijn al veel verklaringen gegeven: van het begrotingstekort tot de steun aan Mexico, van het niet aannemen van een amendement voor een sluitende begroting tot een handelstekort met Japan. Telkens ook wordt een nieuw kritiek bodemniveau voorspeld. In de praktijk zijn alle bodems echter al gepasseerd en nu is de voorspelling eigenlijk alleen nog maar dat de dollar best eens nog verder zou kunnen dalen. Voor de koers tegen de mark wordt nu 1,35 als grens aangehouden maar ten opzichte van de yen kan het zijn dat 80 de grens is.

Er zijn stemmen opgegaan dat de Federal Reserve Bank de Amerikaanse rente zou moeten verhogen. Gisteren ging ook daadwerkelijk het gerucht dat de Bank of Japan en de Federal Reserve een duo-actie aan het voorbereiden waren. De Amerikaanse Fed zou de rente verhogen en de Japanners zouden de rente verlagen. “De Fed zal nooit de rente verhogen om de dollar te steunen”, aldus Kathleen Stephansen, econoom bij de bank Donaldson Lufkin & Jenrette. Stephansen is blij met het effect van het gerucht. Ze denkt dat het goed is dat de dollar na de gevaarlijk dalende trend een dag respijt krijgt. Ook andere economen geloven niet dat de Fed de rente zal verhogen, louter en alleen om de dollar te steunen. “Wij denken wel dat de Fed de rente in mei verhoogt en dat de dollar daarbij een van de argumenten zal zijn”, aldus Micheal Casey van investeringsadviseur Maria Fiorini Ramirez.

Een andere vraag is of de Amerikaanse regering bezorgd is over de dalende dollar of niet. Tot op zekere hoogte zouden regeringsofficials zich wel zorgen maken. “Aan de andere kant ontbreekt het Clinton en de zijnen aan de middelen om iets aan de daling te doen”, aldus Stephansen. “Speculatie tegen de dollar is niet tegen te houden.” De interventie op de Aziatische financiele markten eergisteren was opmerkelijk en ook de steun die Robert Rubin in het openbaar uitsprak voor de munt zegt wel iets. Wel iets, maar niet alles. Stephansen: “Je zou kunnen zeggen dat Rubin probeert de schade aan de munt ongedaan te maken. De regering Clinton heeft immers sinds het voorjaar van 1993 de dollar naar beneden gepraat.”

Ook volgens Casey is de Amerikaanse regering gematigd bezorgd. “Het ziet het rendement op de long bond dalen en de aandelen stijgen”, aldus Casey. “De Japanners hebben veel dollars waarmee ze Amerikaanse staatsobligaties kopen.”

Het omkeren van het onomkeerbare is iets waar niemand aan begint. Het gaat volgens Casey in tegen de psychologie van de markt. “Elke dag komt er 350 miljoen handelstekort bij. De Bank van Japan heeft 145 miljard aan dollarreserves liggen. Dat is het hoogste bedrag dat ooit een bank heeft gehad.”

Sommige economen willen de dollar in bescherming nemen en spreken liever van een yen- en markprobleem. De beide andere munten zijn te sterk, daarom staat de dollar zo laag. Casey: “Misschien gaat dat op voor de mark, die inderdaad zeer sterk is ten opzichte van belangrijke Europese handelspartners. De yen mag dan overgewaardeerd zijn, Japan heeft nog steeds een handelsoverschot.”

Ondertussen wordt voorzichtig geconstateerd dat er een 'bubble' op de Amerikaanse financiele markten aan het ontstaan is. Een hoge rente en een stijgende aandelenmarkt; waar doet dat aan denken? “Het woord 1987 mag hier op kantoor niet worden uitgesproken”, zegt Casey, “maar er zijn inderdaad overeenkomsten.” Er zijn volgens hem ook verschillen. De Federal Reserve werd destijds als minder daadkrachtig gezien en de 'bubble' van 1987 - die tijdens de crash van oktober barstte - werd van binnenuit opgebouwd. “Nu is er een verschuiving van kapitaal uit de Latijns-Amerikaanse markten, kapitaal van de Bank van Japan en kapitaal uit Europa dat in de VS is belegd. Latijns-Amerikaanse markten trekken weer aan dus dat kan al veranderen.”

Er zou door de constant lage dollar enige kans op hogere inflatie zijn maar dit is geen grote zorg op dit moment. In het algemeen wordt een inflatiestijging tot 3 tot 3 1/4 procent over 1995 waarschijnlijk geacht. De VS zijn echter geen exporteconomie en doordat de capaciteit al bijna ten volle wordt benut kan er ook niet meer worden uitgevoerd dan er al werd. Gevolg van de dalende dollar is mogelijk wel dat de economische groei iets langer duurt dan dit jaar, namelijk tot in 1996. En dat is een verkiezingsjaar. Casey: “Een jaar geleden was de regering Clinton bezorgd over hoe ze deze economische cyclus kon rekken in verband met herverkiezing en nu zijn ze misschien per ongeluk tegen het antwoord aan gelopen.”