Ministers zwakken verzet tegen Apache af

DEN HAAG, 5 APRIL. De ministers Wijers (economische zaken) en Melkert (sociale zaken en werkgelegenheid) zwakken hun verzet tegen de aanschaf van de Amerikaanse Apache gevechtshelikopter af. Zij willen wel dat het ministerie van defensie daarvoor de politieke prijs betaalt door bezuinigingen op de begroting in 1997 en 1998 zelf voor het grootste gedeelte op te vangen.

De Apache wordt met termijndollars betaald. Door de lage dollarprijs is ook de aanschaf van termijndollars op dit moment goedkoper. Daardoor komt op de begroting van Defensie geld vrij voor andere doeleinden. In november kondigde Voorhoeve aan dat hij er in 1997 en 1998 niet in zal slagen een gedeelte van die bezuinigingen, 500 miljoen gulden, te realiseren.

Het kabinet neemt volgens minister Voorhoeve (defensie) binnen enkele weken een beslissing. Er is enige spoed geboden, omdat ook de Britse regering binnenkort een besluit neemt over de aanschaf van groot aantal gevechtshelikopters. Als Nederland te lang wacht, zou een deel van de compensatie-orders naar het Verenigd Koninkrijk kunnen gaan.

Melkert en Wijers zijn van mening dat zij er de laatste weken in geslaagd zijn duidelijk te maken dat Nederland zich in de toekomst meer op de aanschaf van militaire produkten uit Europa moet richten. Dat is goed voor werkgelegenheid en industrie en komt ook ten goede aan hun wens om een gezamenlijke Europese industrie impulsen te geven.

Hun verzet tegen de aanschaf van de Apache sinds december heeft ertoe geleid dat de compensatieorders voor beide toestellen, de Amerikaanse Apache en de Frans-Duitse Tigre, voor de Nederlandse industrie meer profijt opleveren. Gesproken wordt over twintig à dertig procent aanvullende orders extra voor de aanschaf van om en nabij de dertig helikopters voor 1,3 miljard gulden. Bij compensatieorders is overigens niet altijd duidelijk of ze ook worden nagekomen. In het verleden is dat vaak niet het geval geweest. Melkert en Wijers geven toe dat de compensatiepakketten niet al te ver uiteen liggen al zou het Frans-Duitse aanbod op de langere termijn gunstiger zijn.

Bij de financiële herschikking van gelden bestemd voor buitenlands beleid waarover het kabinet in de vroege zomer beslist na de herijking van dat beleid, zal Defensie minder aan haar trekken komen, zo zegt men op Sociale Zaken. De aanschaf van de gevechtshelikopters is een politieke zaak geworden omdat staatssecretaris Gmelich Meijling (defensie, VVD) aan de vooravond van de Statenverkiezingen een enthousiast VVD-gehoor op een partijbijeenkomst al liet weten dat hij de indruk had dat hij de rest van het kabinet had kunnen winnen voor de aanschaf van de Amerikaanse Apache. Die opmerking schoot bij de ministers Wijers en Melkert in het verkeerde keelgat. Ook in de Tweede Kamer werd de VVD gekapitteld door PvdA en CDA dat een houding van 'Apache of anders niets' haar politiek zou opbreken.