Getuige: smeergeld was niet voor de NS

PARIJS, 5 APRIL. De affaire van het vermeende smeergeld voor de Nederlandse locomotieven-order heeft gisteren een verrassende wending genomen. Het geld of een deel ervan zou zijn terechtgekomen bij de Franse Socialistische Partij en niet bij de NS. Dat hebben oud-directeuren van de fabriek te verstaan gegeven.

In de boeken van locomotieven-fabrikant GEC-Alsthom zou die transactie slechts in naam zijn gekoppeld aan de Nederlandse onderneming. Eén sleutelgetuige houdt echter nog steeds vol dat smeergeld naar Nederland is betaald.

De Nederlandse Spoorwegen hebben vanochtend verheugd gereageerd op berichten in de Franse pers dat de Nederlandse onderneming niet betrokken was bij het smeergeld-schandaal, maar dat slechts haar naam is gebruikt als dekmantel.

Met de nieuwe verklaringen van de oud-directeuren is de zaak verder gekomen, maar nog niet opgelost. De officier van justitie in Rennes die de zaak onderzoekt, Renaud Van Ruymbeke, heeft bij zijn verhoren van betrokkenen deze week tegenstrijdige verklaringen aangehoord.

De NS gaan er echter van uit dat de nieuwe verklaringen het dichtst bij de waarheid komen. “De kou was al uit de lucht”, aldus een woordvoerder van NS, “nu is dan ook nog duidelijk geworden hoe het wél zat.”

De boeken van treinenfabriek GEC Alsthom vermelden betalingen in verband met de order van 38 locomotieven aan Nederland. Volgens twee oud-directeuren van het bedrijf zouden zij in 1989 zijn benaderd door Jacques Colliard, een hoge medewerker van de toenmalige socialistische minister van transport, Michel Delabarre. Impliciet werd te verstaan gegeven dat de Parti Socialiste het op prijs zou stellen een bijdrage van het bedrijf te ontvangen. Nadat GEC Alsthom had besloten daar op in te gaan, zou een voorlopig als Monsieur X aangeduide partijmedewerker de details van twee Panamese rekeningen hebben overhandigd voor uitvoering van de betalingen. Bovendien zou hij aanwijzingen hebben gegeven voor de administratieve aankleding van de zaak. Zo zou de fictieve verwijzing naar de NS-order in het leven zijn geroepen.

Pag.5: Socialisten: geen geld ontvangen

De Franse socialistische partij heeft gisteren tegengesproken een cent op deze wijze te hebben ontvangen. De partij en zijn huidige voorzitter Henri Emmanuelli wacht nog op een uitspraak in een andere proces wegens illegale partijfinanciering via soortelijke constructies. Sinsdien zijn de wetten strenger geworden en houdt de partij vol niet meer op deze manier aan zijn geld te komen.

De lezing van de oud-Alsthom-directeuren wordt tegengesproken door Michel Reyt, een bemiddelaar bij openbare aanbestedingen in Frankrijk. Via zijn advocaten liet hij gisteren weten dat het bedrijf kennelijk zijn eigen vuile was schoon wil spoelen door de PS te beschuldigen. Hij heeft houdt vol een commissie van Alsthom te hebben ontvangen om de Nederlandse order, die bleef steken ten gevolge van de val van het kabinet-Lubbers II, vlot te trekken. Alleen uit commerciële overwegingen zou Reyt weigeren de namen te noemen van zijn Belgische en Nederlandse gesprekspartners. Het bedrijf GEC Alsthom blijft verklaren geen cent aan Nederlandse autoriteiten of ambtenaren te hebben betaald.

De NS willen binnenkort een “pittig gesprek” met GEC Alsthom over de gang van zaken voeren. De woordvoerder noemde het “onverkwikkelijk” dat de naam van NS is gebruikt als dekmantel voor bijdragen aan de Parti Socialiste. Maar hij wijst erop dat de hiervoor verantwoordelijke directeuren inmiddels zijn gepensioneerd.

Voor de zakelijke verhoudingen met GEC Alsthom zal de smeergeldaffaire waarschijnlijk geen gevolgen hebben. Sinds 1992 is Europese regelgeving van kracht, die openbare inschrijving bij grote orders voorschrijft. Een voorkeursbehandeling voor GEC Alsthom is dus niet meer mogelijk. Bovendien hebben de NS, aldus de woordvoerder, “voorlopig voldoende materieel”.