Londen: Iran zit nog steeds actief achter schrijver Rushdie aan

LONDEN, 4 APRIL. Iran zit nog altijd actief achter de Britse schrijver Salman Rushdie aan, aldus gisteren zegslieden op het Britse ministerie van buitenlandse zaken, ondanks verzekeringen van Iraanse regeringsvertegenwoordigers dat men er niet naar streeft het door imam Khomeiny gevelde doodvonnis ten uitvoer te leggen.

Volgens een regeringszegsman in Londen is er “duidelijk bewijs” dat functionarissen van Iraanse geheime diensten in Groot-Brittannië actief zijn geweest. Hij gaf geen verdere bijzonderheden over de Iraanse activiteit. Vorig jaar werd een Iraanse diplomaat uitgewezen, die later werd omschreven als chef van de lokale vestiging van de Iraanse inlichtingendienst. Indertijd meldden functionarissen dat deze zaak niets te maken had met de kwestie-Rushdie.

Rushdie leeft onder Britse politiebescherming sinds 1989, toen de later dat jaar overleden imam Khomeiny hem ter dood veroordeelde wegens het vermeend godslasterlijke karakter van zijn boek De Duivelsverzen. Een Iraanse stichting zette vervolgens een bedrag op zijn hoofd, dat inmiddels tot 3 miljoen dollar zou zijn verhoogd. Iraanse regeringsleiders hebben later van tijd tot tijd verzekerd dat zij zich niet inzetten voor tenuitvoerlegging van het vonnis. Maar zij konden het om religieuze reden, zo zeiden zij, evenmin intrekken.

Rushdie stelde vorige maand tijdens een bezoek aan Frankrijk voor dat elk land van de Europese Unie Iran garanties zou vragen dat in Europa geen aanslagen zouden worden uitgevoerd in verband met Khomeiny's decreet. Daarbij zouden politieke en economische sancties achter de hand kunnen worden gehouden. De Franse regering, op dit moment voorzitter van de EU, beloofde de kwestie in te brengen op de volgende bijeenkomst van ministers van buitenlandse zaken, komende week in Luxemburg.

Verscheidene lidstaten, waaronder ook Groot-Brittannië, hebben zich uitermate sceptisch getoond over het plan. “Dit zou in geen geval de volledige en bindende waarborg (van Iran) zijn die wij willen hebben”, zei een diplomaat vorige maand tegen de Britse krant The Guardian. “Uiteindelijk gaat het hierom: vertrouwen we die jongens?”

Argwaan wordt onder andere ingegeven door ruzie die Noorwegen over Rushdie met Iran heeft gekregen. De Iraanse ambassadeur in Oslo werd in januari teruggeroepen nadat hij in een brief aan het Noorse ministerie van buitenlandse zaken had gesuggereerd dat Teherans politiek ten aanzien van Rushdie zou kunnen veranderen. Daarop riep Oslo zijn ambassadeur voor onbepaalde tijd terug en verlaagde het zijn diplomatieke relaties met Iran. En in Denemarken bezwoer een bezoekende Iraanse onderminister in februari dat de Iraanse regering niemand zou sturen om Rushdie te vermoorden. Maar op de terugweg naar Iran verklaarde hij in Parijs dat “het doodvonnis van wijlen imam Khomeiny onherroepelijk is”. (Reuter)