Kritiek op teveel aan prijzen; Zes kandidaten voor de Libris Literatuur Prijs

AMSTERDAM, 4 APRIL. “Laten we een triootje beginnen, waarmee we het land doortrekken: de nomineetjes.” Bij Adriaan van Dis, Nicolaas Matsier en Thomas Rosenboom kon de vrolijkheid gistermiddag niet op nadat ze te horen hadden gekregen dat ze alweer voor een literaire prijs waren genomineerd. Nadat ze eerder dit jaar alle drie op de nominatie hadden gestaan voor de Belgische Gouden Uil, die uiteindelijk door Van Dis is gewonnen, maken ze nu ook kans op de honderdduizend gulden die zijn verbonden aan de vorig jaar ingestelde Libris Literatuur Prijs.

Op 16 mei zal tijdens een rechtstreekse uitzending van het tv-programma Nova vanuit het Amstel Hotel bekend worden gemaakt wie van de zes nu genomineerde schrijvers de prijs krijgt. Behalve Van Dis, Matsier en Rosenboom zijn dit jaar de schrijvers Willem van Toorn, Stefan Hertmans en Renate Dorrestein voorgedragen.

De zes nominaties zijn redelijk verrassend. Dat Rosenbooms Gewassen vlees, Van Dis' Indische duinen en Gesloten huis van Matsier er bij zouden zijn, hadden velen verwacht, maar de andere drie boeken hebben in de pers en bij het publiek tot nu toe minder aandacht gekregen. Een sterke man van Renate Dorrestein en Het verhaal van een middag van Willem van Toorn hebben, hoewel het om bekende en veelvoudig bekroonde schrijvers gaat, over het algemeen zeer zuinige kritieken gekregen. Op de lijstjes met de honderden favoriete boeken van Nederlandse en Vlaamse critici die het jaarboek Mekka vorig maand publiceerde komen ze dan ook niet voor en ze zijn minder goed verkocht dan eerdere boeken van deze schrijvers.

De Vlaming Stefan Hertmans heeft met zijn Naar Merelbeke tot nu toe meer succes gehad, al heeft ook hij niet de waardering gekregen die andere, nu gepasseerde kandidaten ten deel is gevallen, zoals Charlotte Mutsaers, A.F.Th van der Heijden en Arnon Grunberg.

Tijdens de presentatie van nominaties vroeg juryvoorzitter A.H.G. Rinnooy Kan zich af of er zo langzamerhand niet teveel literaire prijzen kwamen. “Er gaat gemiddeld geen week voorbij zonder literaire prijsuitreiking”, zei hij. Kan dacht echter dat 'superprijzen' altijd hun bestaansrecht zouden houden, zolang deze een breed literair terrein besloegen, een literair deskundige jury hadden, met ruimte voor een frisse inbreng van buitenstaanders, een royaal prijsbedrag, en een uitreikingsritueel met eet- en zonder cijferbordjes. “Het zou jammer zijn als het fenomeen van de literaire prijs ruim honderd jaar na ontstaan slachtoffer zou worden van eigen succes”.

Voor de Libris Literatuur Prijs waren 188 in het kalenderjaar 1994 verschenen boeken ingezonden.