Kreukbaarheid is strijk en zet in het dorp Bergeyk

BERGEYK, 4 APRIL. 'Bergeyk doet 't weer.' Zo staat het op menige winkelruit. Het heeft niks te maken met het opzeggen van het vertrouwen door de meerderheid van de raad in burgemeester A. van Poppel; wel met een winkelopenstelling op Palmzondag. In het 10.000 inwoners tellende Kempendorp trilt de uppercut, die aan de als eigenzinnig omschreven magistraat vrijdagavond in een volle raadzaal werd gegeven, nog na. Uit middenstandskringen is het initiatief gekomen om zaterdag met een grote groep op te trekken naar het provinciehuis in Den Bosch om de burgemeester te behouden.

Van Poppels warme betrekkingen met een projectontwikkelaar, van wie hij gratis een stuk grond rond zijn huis had aangenomen en aan wie hij ook voor de rest van de grond weinig zou hebben betaald, werden hem noodlottig. Met 11 stemmen voor en 4 tegen nam de gemeenteraad een motie van wantrouwen aan. De Brabantse commissaris der koningin, F. Houben, die overal waar hij op werkbezoek gaat hamert op het belang van de onkreukbaarheid van gezagsdragers, moet advies uitbrengen aan de minister van binnenlandse zaken, die uiteindelijk over het lot van Van Poppel beslist. Bestuurskundigen achten het onwaarschijnlijk dat hij kan worden gehandhaafd, omdat de verhoudingen door de motie blijvend zijn geschaad.

Het blijft gissen naar de werkelijke achtergrond van de ondergang van de 54-jarige Van Poppel, oud-leraar Nederlands en wethouder van Valkenswaard alvorens hij negen jaar geleden naar Bergeyk kwam. Was hij wellicht verbaal te begaafd? Raadsleden van de oppositie zeggen dat hen tijdens de raadsvergaderingen strijk en zet het woord werd ontnomen. Konden de wethouders wellicht niet op tegen zijn “sterke persoonlijkheid”? Was hij er misschien te weinig, zoals hem ook wel wordt aangewreven? Of is Bergeyk zelf misschien een wat moeilijk bestuurbare gemeente? De Leidse bestuurskundige prof. dr. W. Derksen, die op verzoek van de gemeenteraad de door het Eindhovens Dagblad in januari aangekaarte faux pas onderzocht, zei in zijn rapport: “In het algemeen constateren wij dat de relaties binnen de gemeenteraad en het college weinig harmonieus zijn.” Fractievoorzitter J.A. Verhoeven van de oppositionele VVD zei vrijdagavond dat “de democratie weer terug moet in de raad”. In een nadere toelichting zegt hij: “Alles werd in de coalitie voorgekookt en in de raad werd vervolgens elke discussie afgekapt met de opmerking dat er toch al in de commissies was beslist.”

De woordvoerder van de enige partij die het vrijdagavond voor Van Poppel opnam, het CDA, dat tegelijk ook Van Poppels partij is, vroeg zich af of óók de raad uit het gebeurde niet lering moet trekken. Ook andere partijen toonden de neiging het boetekleed aan te trekken maar dan pas als het varkentje met de burgemeester is gewassen.

Bergeyk is evenals zijn burgemeester zelf ook enigszins eigenzinnig. De plaats wordt wel het Amsterdam van de Kempen genoemd. Niet voor niks vestigde zich er de op coöperatieve leest geschoeide weverij de Ploeg. Men had er de Duitse doktersdynastie van de Raupps, die invloeden van buiten meebrachten.

Onder Van Poppels burgemeesterschap werd het centrum ingrijpend gerenoveerd. Er kwam een nieuw sociaal-cultureel centrum. Het bejaardenhuis werd uitgebreid. Maar juist rond de totstandkoming van deze twee projecten rezen vragen omtrent zijn bestuurlijke integriteit. Mede door zijn toedoen, zo stelde Derksen vast, werd het bejaardenhuis niet uitgebreid naar oostelijke richting, want dan zou het zijn komen te liggen op het terrein waar Van Poppel juist - zonder medeweten van de raad en nog voordat deze het daarvoor nodige bestemmingsplan had vastgesteld - een kavel had gekocht van de projectontwikkelaar. Wat dat betreft verweet Derksen in zijn rapport Van Poppel “belangenverstrengeling”. Om dezelfde reden werd besloten tot nieuwbouw van het sociaal-cultureel centrum in plaats van verbouw, omdat het bestaande gebouw de uitbreiding van het bejaardenhuis in westelijke richting in de weg stond. De VVD meent dat beide besluiten de gemeenschap “enkele miljoenen guldens extra” hebben gekost.