Het merk Yeltsin: wodka en sigaren

Emily, onze koningin in spe, is als merk gedeponeerd. Toen ik dit bericht las, gingen mijn gedachten terug naar augustus 1991.

Om precies te zijn maandag 26 augustus 1991. Op die dag werd ik de trotse eigenaar van het merk YELTSIN. Het was geen toevallige datum, die 26ste augustus. In de week daarvoor immers had Boris Jeltsin zich in Moskou zeer heldhaftig gedragen. Onder Jeltsins leiding kon een communistische coup maar ter nauwernood worden voorkomen. Wie herinnert zich niet de beelden van Jeltsin die, staand op een tank, een menigte toespreekt voor het parlementsgebouw. De jubelende reacties van de Sovjet-burgers én de loftuitingen van de internationale pers over het optreden van Jeltsin wekten de indruk dat deze krachtdadige figuur wel eens voor lange tijd een gezichtsbepalende rol zou kunnen spelen in de Sovjet-Unie.

Wat zou dat een sterk en onderscheidend merk zijn: YELTSIN, geschreven met een Griekse Y, om het wat internationaler te maken. YELTSIN, als merk voor hele zware sigaren en voor jassen van ruw leer; voor after shave die na het middaguur nog steeds in de hals tintelt, of voor warme bontmutsen. Maar gezien de leefstijl van de naamgever was YELTSIN in de eerste plaats natuurlijk vooral een merk voor wodka. Die man stáát toch gewoon voor een stevig glas gedistilleerd! Ik zag de fles al bij de slijter staan: een afbeelding van Jeltsin op het etiket, balancerend op een tank, tegen de achtergrond van het rokende parlementsgebouw; de Griekse Y in het merk weergegeven in de vorm van een glas, waaruit de Russische leider een flinke slok neemt. Dat moest een succes worden.

En dus verrichtte ik meteen een depot van het woordmerk YELTSIN, zekerheidshalve voor een uitgebreid aantal produkten: tabak, lucifers, shampoo, zeep, tandpasta, leren koffers, zwepen, kleding, hoeden en petten, sportschoenen, kerstboomversiering en natuurlijk sterke drank. Ik hoefde niet bang te zijn dat Jeltsin zelf bezwaar tegen de registratie zou maken. Boris had ongetwijfeld andere dingen aan zijn hoofd. Niets leek het succes van de nieuwe YELTSIN-wodka dan ook in de weg te staan. Tot de dag waarop ik een boze brief uit Frankrijk ontving.

Een Franse ondernemer maakte bezwaar tegen mijn merkregistratie YELTSIN. De sluwe Fransman bleek nog eerder aangevoeld te hebben dat Jeltsin wel eens een aardig merk zou kunnen zijn. Op 21 augustus 1991 had hij in Frankrijk BORIS ELTSINE laten vastleggen, als merk voor diverse soorten drank. Nu hebben de meeste Europese landen een verdrag gesloten dat het mogelijk maakt om een nationale merkregistratie uit te breiden naar andere landen, waarbij de registratie in de andere landen dan met terugwerkende kracht de datum van de basisregistratie krijgt. En zo had de Fransman een recht op het merk BORIS ELTSINE in de Benelux weten te bemachtigen, dat 5 dagen ouder was dan mijn recht op YELTSIN. De Fransoos verzocht mij vriendelijk, doch zeer dringend, alle drank te schrappen uit mijn registratie.

Nog even heb ik getwijfeld of ik de confrontatie aan zou gaan. Maar omdat ik mijn kansen niet erg hoog inschatte - de wet werkt nu eenmaal volgens het systeem “wie het eerst komt, die het eerst maalt” - en omdat mijn investeringen tot dan toe laag waren, ben ik uiteindelijk maar met lange tanden tegemoet gekomen aan de eisen van de Fransman. Wat overbleef was een registratie voor allerlei aardige produkten, maar nu juist niet voor het Jeltsin-produkt bij uitstek: de sterke drank. En dus heb ik nooit meer iets gedaan met YELTSIN. De rechten op de overige produkten zijn inmiddels ook verdwenen (als een merk niet binnen 3 jaar na depot in gebruik wordt genomen vervallen de rechten). Een beetje een treurig einde van een naar mijn idee nog steeds zeer krachtig drankmerk.