Federalisme

In 'Dezer Dagen' (NRC Handelsblad, 31 maart) geeft J.L. Heldring een duidelijk beeld van de samenhang tussen de begrippen 'federalisme' en 'subsidiariteit', die beide een benadering van bestuurlijke en maatschapplijke problemen aangeven die ervan uitgaat, dat besturen zo dicht mogelijk bij de burger moet gebeuren, maar dat problemen, die een bestuurslaag niet meer in zijn eentje kan oplossen, door het dichtstbijzijnde grotere geheel moeten worden aangepakt. Kortom: Europa is er voor wat Nederland niet meer alleen aankan, maar Den Haag moet wat Friesland of Limburg zelf kunnen oplossen ook aan Leeuwarden of Maastricht overlaten.

Maar als daarna de regeling van de inhoud van televisieprogramma's aan de orde komt, slaat Heldring de plank mis. Dat televisie - cultuur en commercie - grensoverschrijdend is, kan iedere televisiekijker dagelijks vaststellen als hij langs het programmaaanbod 'zapt'. Het Duitse Constitutionele Hof heeft nu - terecht - beslist dat de deelstaten en niet de bondsregering volgens de Duitse grondwet voor het cultureel verschijnsel 'televisie' verantwoordelijk zijn. Voor Vlaanderen en Wallonië geldt - binnen België - overigens hetzelfde. Over Europese bevoegdheden voor grensoverschrijdende gezamelijke belangen zegt deze rechterlijke uitspraak niets anders dan dat het niet de Duitse bondsregering is, die de richtlijn 'televisie zonder grenzen' in eigen regelgeving mag - en moet! - omzetten, maar dat dit de taak van de deelstaten is. Met de bestaande richtlijn over onderwijsfaciliteiten voor migrantenkinderen is het al jaren lang niet anders. Het federalisme zit dus Europa niet in de weg, en het subsidiariteitsbeginsel evenmin, zolang het om grensoverschrijdende zaken gaat. Maar de uitvoering van Europese wetgeving behoort te gebeuren door de bevoegde instantie, en door niemand anders. En federalisten zullen ervoor blijven pleiten dat regionale problemen regionaal, nationale problemen nationaal en grensoverschrijdende problemen Europees worden opgelost. Omdat de burger daar recht op heeft.