Russische mafia perst Nederlandse bedrijven af

DEN HAAG, 3 APRIL. Nederlandse bedrijven die zaken doen met landen van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) komen vrijwel allemaal in aanraking met de Russische mafia. In de meeste gevallen wordt de Nederlandse ondernemingen nadrukkelijk 'geadviseerd' zich tegen een vast maandelijks bedrag te laten beschermen door de mafia. In sommige gevallen gaat het om vijftig procent van de winst die het bedrijf boekt.

Dat schrijft de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) in het jaarverslag over 1994. Volgens de inlichtingendienst is gebleken dat ook de aanwezigheid van leden van de Russische mafia in Nederland toeneemt en dat de 'organisatiegraad' hoger wordt. De GOS-mafia recruteert haar leden voornamelijk uit de stroom asielzoekers, zo schrijft de BVD. De Russische georganiseerde misdaad houdt zich in Nederland onder meer bezig met vrouwenhandel, grootscheepse autodiefstal, afpersing, witwasactiviteiten en immigrantensmokkel. Verder wordt onderzocht of er mogelijkheden zijn voor drugssmokkel en wapenhandel.

Ook de handel vanuit Rusland in 'bijzondere metalen' en hoogwaardige splijtstoffen, zoals plutonium, noopt volgens de BVD tot steeds grotere waakzaamheid in Nederland. De inlichtingendienst ziet daarvoor “steeds duidelijker signalen”, niet alleen uit de ons omringende landen. Vorige zomer kwamen in Duitsland verscheidene gevallen van smokkel van nucleair materiaal aan het licht, waarbij ook sprake was van hoogverrijkt materiaal. Minister Sorgdrager (justitie) zei toen naar aanleiding van Kamervragen dat er nog geen aanwijzingen waren dat ook Nederland doelwit was van smokkelaars van nucleair materiaal. “Illegale handel in bijzondere metalen brengt grote risico's met zich mee”, aldus de BVD, “zowel voor de volksgezondheid als met het oog op de verspreiding van strategische goederen.”

Om het grote aantal meldingen van de illegale handel in bijzondere metalen vanuit Oost-Europa beter te kunnen evalueren, richtten de BVD, de Economische Controledienst (ECD) en de afdeling Straling en Nucleaire Veiligheid van het departement van VROM in mei 1993 een landelijk meldpunt op bij de ECD in Utrecht. Het laatste jaar zijn landen in West- en Oost-Europa steeds meer gaan samenwerken om de verschillende vormen van criminaliteit in kaart te brengen en te beheersen.

Pag.6: BVD: meer contact met Oost-Europa

De BVD heeft zijn contacten met de inlichtingendiensten in Oost-Europa uitgebreid, waaronder de Russische buitenlandse inlichtingendienst SVR en diensten in Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakijke en Slovenië. Volgens de BVD vormen de inlichtingenactiviteiten van de Russen “een aanmerkelijk minder groot risico dan in het verleden. Met de groei van de georganiseerde misdaad en het gevaar van proliferatie is “inmiddels een situatie ontstaan waarin Nederland en Rusland deels gemeenschappelijke veiligheidsbelangen hebben”. Daarom zal de BVD de komende jaren ook, zij het “met enige behoedzaamheid”, de eerste voorzichtige contacten met de Russische binnenlandse veiligheidsdienst FSK uitbreiden. Volgens de BVD vormen de ontwikkelingen in het GOS, en met name in de Russische Federatie, een bedreiging voor de Nederlandse staatsveiligheid en de democratische rechtsorde.

De BVD is niet alleen alert op mogelijke nucleaire smokkel, ook de handel in conventionele wapens baart de dienst zorgen. Russische handelaars hebben meer mogelijkheden gekregen voor illegale handel “doordat het centrale gezag in Moskou gegeven de huidige situatie binnen de Russische Federatie minder controle op die goederen kan uitoefenen”. De invloed van de Russische georganiseerde misdaad is hierbij onmiskenbaar, schrijft de BVD. De bloei van de georganiseerde misdaad gaat volgens de dienst in Rusland samen met een “massale corrumpering van de overheid”. In verschillende Europese steden richten Russische misdaadbendes firma's op om illegaal verkregen geld te kunnen witwassen.

Vorig jaar is vastgesteld dat voormalige, vooral Russische, militairen en inlichtingenofficieren betrokken zijn bij de illegale verkoop en smokkel van militair materiaal, wapens en explosieven, afkomstig uit surplusvoorraden van de legers van het voormalige Warschaupact, aldus de Binnenlandse Veiligheidsdienst in het jaarverslag.