De val van de dollar

NIETS LIJKT de val van de dollar te kunnen stoppen. De renteverlaging door de Duitse Bundesbank van vorige week, bedoeld om de Amerikaanse munt te helpen en om de zwakkere munten in Europa ruimte voor herstel te geven, is door de markten terzijde geschoven. Minder dan een etmaal duurde de opleving van de dollar en daarna zette de koersdaling zich voort.

De Amerikaanse bereidheid om een wisselkoersbeleid te voeren en met een renteverhoging de dollar te redden, is nog steeds ver te zoeken. Het rente-instrument, in Europa gebruikt als mechanisme om de koppeling van de munten aan de D-mark vol te houden en daarmee in te haken op lage inflatie, dient in de VS ter sturing van de binnenlandse economie. De Amerikanen hebben liever banen dan een sterke munt. De Amerikaanse autoriteiten hopen op een zachte landing van de economie, een afvlakking van de groei zonder de schok van een renteverhoging die kan leiden tot een recessie. Dat de dollar door het achterwege laten van een renteverhoging een keiharde landing maakt, laat zowel de regering als de centrale bank koud.

En trouwens, een zwakke dollar? Zelfs dat is betrekkelijk. Want ten opzichte van de munten van Canada en Mexico, respectievelijk de eerste en derde handelspartner van de VS, is de dollar fors in waarde gestegen. En dat de dollar ten opzichte van de Japanse yen op een historisch dieptepunt is beland, komt de Amerikanen heel goed uit. Al jaren bepleiten sommige economen in de VS dat het chronische handelstekort met Japan moet worden aangepakt door een aanpassing van de wisselkoers. De lage dollar is een instrument in de handelsoorlog met Japan.

VOOR JAPAN beginnen de economische gevolgen van de keiharde yen echt pijn te doen. De machtige Japanse exportsector kreunt, het economisch herstel van Japan wordt door de appreciatie van de yen steeds verder vooruitgeschoven. De bezorgdheid over de effecten van de harde yen slaan om in paniek, de beurs van Tokio beleefde vandaag een koersdaling van bijna vijf procent.

Maar nog steeds lijkt het besef in Tokio niet te zijn doorgedrongen dat de Amerikanen 'hard ball' spelen. De dollar wordt gebruikt zoals de 'zwarte schepen', de Amerikaanse oorlogsbodems van admiraal Perry die in 1853 een einde maakten aan drie eeuwen geslotenheid van Japan. De snelste manier om de overgewaardeerde yen in koers te laten zakken en daarmee lucht te geven aan de Japanse economie is om de markten wijd te openen, bureaucratische belemmeringen weg te nemen en de import te liberaliseren. Dat vraagt om baanbrekend beleid in Japan. De politieke kansen daarop zijn helaas minimaal.