Jagers

WILLIAM GREEN & GORDON SWANBOROUGH: The complete book of fighters. An illustrated encyclopaedia of every fighter aircraft built and flown

608 blz., geïll., Salamander 1994, ƒ 99,90

De auteurs van The complete book of fighters, oprichters van het maandblad Air International, stelden zich ten doel een beknopte beschrijving te geven van elk type jachtvliegtuig dat ooit heeft gevlogen. Zij hebben zich dus niet beperkt tot jachtvliegtuigen die in flinke aantallen zijn gebouwd, ook relatief onbekende jagers uit bijvoorbeeld Egypte, Finland, Mexico en Spanje komen aan bod. Tachtig jaar luchtvaartgeschiedenis (1914-1994) wordt daarmee op sublieme wijze zichtbaar gemaakt.

Voor dit naslagwerk selecteerden de auteurs alles wat ooit vloog en speciaal ontworpen was voor air-to-air gevechtstaken. Daartoe behoren ook prototypen van jachtvliegtuigen, zelfs al haalden deze nooit het stadium van serieproduktie. Zo worden bijvoorbeeld alle Versuchtsmaschinen behandeld die door Reinhold Platz, vanaf 1916 chef constructeur bij Fokker, werden ontworpen en getest. Zelfs de bizarre V.8, een experimentele drie-plus tweedekker waarmee Anthony Fokker in oktober 1917 een ultrakorte proefvlucht (eigenlijk meer een sprongetje) maakte, is opgenomen. Ook prototypen die reeds tijdens hun luchtdoop verongelukten (en waarvan de luchtwaardigheid derhalve in twijfel mag worden getrokken) krijgen volwaardige aandacht.

Behalve van de tekst moet een naslagwerk als dit het natuurlijk van de illustraties hebben. Van vrijwel elk toestel is dan ook ten minste één foto en een zogenoemde maatschets (voor-, zij- en bovenaanzicht) opgenomen. De ongeveer 1.200 maatschetsen zijn zeer gedetailleerd weergegeven en ook de 470 zij-aanzichten in full colour, gemaakt door John Weal, zijn van hoog niveau.

Modelbouwers die in camouflage en vliegtuigmarkeringen zijn geïnteresseerd komen ruimschoots aan hun trekken en het boek telt ruim 80 cutaway drawings waarop tal van technische details worden blootgelegd. Bij die laatste is overigens niet geheel duidelijk welke selectiecriteria zijn gehanteerd. Zo ontbreekt een opengewerkte tekening van de Grumman F6F Hellcat (waarvan tussen 1942 en 1945 in totaal 12.272 exemplaren werden gebouwd) terwijl wèl een opengewerkte tekening is opgenomen van de Fokker G.1 (slechts 62 gebouwde exemplaren).

Eigenlijk valt slechts één ding af te dingen op deze uitstekende, meer dan drie kilo zware encyclopedie. Zij vormt de neerslag van ruim twintig jaar literatuuronderzoek en documentatiedrift, maar elke verwijzing naar gebruikte bronnen en literatuur ontbreekt. De luchtvaartenthousiast, in zijn feitenhonger altijd op zoek naar meer, kan slechts hopen dat dit verzuim in een volgende editie wordt goedgemaakt.