Hoe bestraft u een kind?

Kinderen overtreden dagelijks de regels die hun ouders hebben gesteld: knoeien met eten, voetballen in huis, kwetsbaar huisraad als speelgoed aanwenden, de kat aan de staart trekken, schuttingtaal gebruiken, etcetera. Wat doet u daaraan? Ouders die de opvoeding van hun kinderen lieten beïnvloeden door de opvoedkundige ideeën uit de jaren zestig, waarbij het slaan en zelfs iedere vorm van straf werd verfoeid, zijn nu voor een deel grootouder geworden. De ongeslagen generatie staat nu voor de opvoedkundige taak: hebben zij het slaan eveneens taboe verklaard, of is er een restauratieve beweging gaande?

Het onderwerp 'slaan' zorgt bij de beroepsopvoeders voor zorgelijke teksten. Men is er niet voor, maar heeft er begrip voor als het toch gebeurt. Neem bijvoorbeeld dr. Benjamin Spock in de Nederlandse editie van zijn The common sense book of baby and child care ('s Graveland 1950). “Ik ben niet voor slaan, maar ik geloof dat het minder vergiftig is dan durend verwijt omdat het de lucht zuivert, voor ouder en kind.” Volgens Spock is een tik dus minder erg dan een “halve dag op het kind vitten, of trachten hem een gevoel van diepe schuld te geven”. Als vuistregel geldt: “De beste maatstaf van een straf is of u er mee bereikt wat u bedoelt, zonder dat ze andere, ernstige gevolgen heeft.” Het kind mag er niet woedend, opstandig, diep gekwetst of ontmoedigd door raken.

Het populaire Baby en Kind van Penelope Leach (Londen 1977), nu al in 8ste druk, is strenger. Lichamelijke straffen zijn ongeschikt en daarom zelfs gevaarlijk omdat “ze de neiging hebben te escaleren”. Een tik leidt zo tot een klap en dan tot een uur opsluiten, meent zij. “Probeer het daarom zonder klappen klaar te spelen en zorg ervoor, dat het kind aan jouw kant blijft staan en daardoor graag wil leren hoe het zich moet gedragen.” Straffen leidt tot wraakgevoelens en een drang tot machtsvertoon bij het kind.

Beide auteurs komen tot een eenvoudig advies: geduldig, vriendelijk maar beslist leiding geven. Zorg ervoor dat het kind zich niet dom of onwaardig gaat voelen. Maar Spock toont het meeste begrip voor de ouder die zich even niet beheerst. “Ik vind niet dat een ouder zich hoeft te schamen of zich als een mislukkeling moet beschouwen omdat hij zo nu en dan boos wordt en straf toedient.” Nee, dan Leach: “Is het werkelijk de bedoeling dat jouw kind leert dat geweld een rechtmatig middel is om je zin te krijgen?”

De opgave voor deze rubriek, waarin elke veertien dagen de lezers een vraagstuk wordt voorgelegd, luidt deze keer: Hoe bestraft u uw kinderen? Deelt u, wanneer uw kind het heel erg bont maakt, een correctieve tik uit? Helpt dat herhaling te voorkomen? Heeft u daarna wroeging? Of heeft u als ouder(s) besloten alles te doen om het slaan te vermijden? Welke opvoedkundige middelen gebruikt u dàn, als u door uw kinderen tot het uiterste wordt getergd? Of: Waarom wijst u lichamelijke straf af? We vragen niet alleen naar meningen, maar ook naar herinneringen en ervaringen. Uw brief dient beknopt en terzake te zijn: niet meer dan twee of drie alinea's.

Uw reacties naar NRC Handelsblad, Postbus 8987, 3009 TH Rotterdam, onder vermelding van 'Zaterdags Peil'. Voor PC-gebruikers luidt het e-mail-adres: zpeil@nrc.nl. Het Z-peil bulletin-board op Internet is om auteursrechtelijke redenen voorlopig gesloten. Onder de aardigste inzendingen worden drie boekebonnen verloot.