Joosten schopt niet tegen het zere been van de tijdgeest

De Nederlandse samenleving, volkomen uit het lood geslagen in de jaren zeventig, haakt naar morele herbewapening en richtinggevende, positieve ideeën - en dus gaan op de Nederlandse televisie alle remmen los, op zoek naar wijsheid. De beeldbuis breekt het zweet uit van de bekentenis-programma's vol langzaam opgekrabbelde zelfkwellers en voyeurisme-shows met vanachter de espressobar gefilmde echtbrekers. De wereld mag dan een beetje ingewikkeld zijn geworden, is het motto, maar ziehier het geheime leven van de Nederlander: een nietsvermoedende neuspeuteraar, betrapt op de achterbank van een taxi. “De intimiteit wordt eigenlijk in de actualiteit gebracht”, vatte een reclamemaakster de trend gisteravond in een poëtische oprisping samen in het programma 'Anno Joosten'. Het wachten is op Een Avondje Uit met Kaspar Hauser, Drilboorseks voor Tieners en - tegen middernacht - het docudrama Herinneringen aan het Algemeen Kiesrecht.

Gelukkig is er nu dus Astrid Joosten, de mooiste stewardess op de Nederlandse televisie, om ons uit te leggen wat televisie en tijdgeest met elkaar te maken hebben. Haar nieuwe programma - waarin getuige de titel haar eigen goddelijke persoonlijkheid het ijkpunt vormt - draait om “mensen met afwijkende ideeën en ideeën van afwijkende mensen”, legde ze onlangs uit in Media Magazine.

Dus hinkelde gisteravond een zoveelste rariteitenkabinet aan vermeend afwijkende creatievelingen voorbij. Een zakenvrouw mocht haar dierenbegraafdoos presenteren - verkrijgbaar in vijf formaten, tot een “grote Bouvier” - en een andere Einstein uit dezelfde branche kwam zijn hondenafslankpil voor het voetlicht brengen (“Wist u wel dat 48 procent van de honden te dik is?”). Een jonge reclamemaker kwam vertellen waarom zijn idee om een nieuw type rugzak wat kinky te promoten door het ding te laten onderplassen en -poepen op een plas-seks-party (“Uw rijbewijs en waardepapieren nog geheel intact!”) de opdrachtgever toch te ver ging. Een cursusleider uit het bedrijfsleven mocht uitleggen dat hij voor een belangrijk zakendiner een Belgische kok zou inhuren, Franse obers en de security natuurlijk zou toevertrouwen aan een paar Duitsers. Joosten, gevat tegen de tijdgeest: “U reist de hele wereld af, jet lag na jet lag, en dan zoveel clichés!” De schouderophalende tijdgeest: “Ik vind het ook een cliché om te zeggen dat clichés geen inzicht geven.”

Waarna Joosten op huiselijke Mies Bouwman-toon een item introduceerde over “de hang naar het spirituele”. “We mediteren, we magnetiseren, we hebben New Age, wat dacht u van Jomanda.” (De toon van het nette buurmeisje, dat met “we” geen pluralis majestatis bedoelt maar alle gewone mensen van Nederland - dit ondanks de solipsistische titel van het programma). Dus zwenkte de camera naar de gevel van het Amsterdamse New Age-centrum Oibibio, dat “grote warenhuis voor de geest” waar ze nu ook stropdassen van kurk en tassen van gerecyceld leer verkopen. “In de jaren zestig ging het alleen maar om de inhoud - als wat je zei maar goed was - tegenwoordig is vooral ook de vorm belangrijk”, lichtte eigenaar Ronald Jan Heijn toe. “Gewiekste zakenlui of stelletje hippies?” vroeg schoondochter Joosten zich een tikje bezorgd af. Op die vraag kwam geen duidelijk antwoord, maar de hamvraag was natuurlijk ook een andere: “Ik rook en drink niet”, zei Ronald Jan Heijn. “Niet eens zozeer uit principe, ik heb het mijn hele leven niet gedaan. Ik heb er helemaal geen behoefte aan.”

Astrid luisterde belangstellend, beleefd, beschaafd en met een gepast korreltje zout, want helemaal getikt zijn we natuurlijk niet. Maar ze maakte niets belachelijk, dreef met niets de spot, want Astrid is niet cynisch - dat zou pas echt tegen het zere been van de tijdgeest zijn.