Opstand binnen Shin Bet over duif als chef

TEL AVIV, 16 MAART. De benoeming door premier Yitzhak Rabin van een 'duif' tot hoofd van de Shin Bet heeft tot een opstand geleid in de hoogste regionen van deze geduchte Israelische binnenlandse veiligheidsorganisatie.

Zijn naam wordt nog door de Israelische censuur gefilterd, maar wel is bekend dat chaf yud (zijn initialen in het Hebreeuws) meer verdiensten heeft op het gebied van de bestrijding van extremistische joodse terreur dan medailles heeft verzameld in de strijd tegen de Palestijnse terreur. Chaf yud, die alle rangen van de Shin Bet zou hebben doorlopen, zou begin jaren tachtig een rol hebben gespeeld bij de ontmanteling van een joodse ondergrondse.

Hij zou zelfs, zo schreven de Israelische kranten deze week, aan de top van de piramide van de Shin Bet zijn geplaatst om joodse terreur in bezet gebied in het geval van een vredesregeling met de Palestijnen te lijf te kunnen gaan. Verscheidene hoofden van afdelingen van de Shin Bet die zijn opgeklommen in de strijd tegen de Palestijnse terreur, kunnen zo'n koerswending van de organisatie niet volgen. Eén voor één stappen ze uit protest en frustratie op. Volgens de Israelische media hebben ten minste vijf, en misschien zelfs al zes, Shin-Betkopstukken voor vervroegd pensioen gekozen.

Berichten over de leegloop bij de Shin Bet sijpelen, zonder te veel bijzonderheden, door in de Israelische media. Het zijn Israelische journalisten die directe toegang tot de inlichtingendienst hebben die de lezers over de paleisrevolutie in deze organisatie voorlichten. Het kan niet anders dan dat het aftreden van ervaren bureau-hoofden, onder wie een die het bureau van de strijd tegen de terreur in de bezette gebieden leidde, de Shin Bet verzwakt. Hoe groot de schade is, is echter niet te schatten.

Niettemin moeten joodse extremisten voortaan op hun tellen passen. Zij zitten nu in het vizier van de Shin Bet, die onder de leiding van chaf yud een eventuele vreedzame overdracht van bezet gebied aan het Palestijns zelfbestuur moet garanderen. Het is aannemelijk dat de Shin Bet in zijn nieuwe politieke jasje nog nauwer met de Palestijnse veiligheidsdienst gaat samenwerken dan reeds het geval is. In het openbaar wordt darover echter nog niets tastbaars gezegd.

Het taboe rondom de vermelding van de naam van het afgetreden hoofd van de Shin Bet is vorige maand op het slagveld van de veranderingen in de Israelische samenleving gesneuveld. Deze man, de 51-jarige Yacov Pe'eri, heeft de hand gehad in de keuze van zijn opvolger. Dat hij een 'linkse' chef naar voren heeft geschoven zegt ook wel iets over de nieuwe geestesgesteldheid in Israel.

Over Yacov Pe'eri is sedert de censuur zijn naam heeft moeten vrijgeven veel geschreven. Wie de media goed volgde wist allang dat hij van feesten en wijn hield. Zijn werk deed hij kennelijk goed, want Rabin liet hem niet gaan hoewel de vroegere Likud-premier Yitzhak Shamir wel eens spijt moet hebben gehad van de benoeming van zo'n naar buiten tredende levensgenieter op zo'n serieuze post. Yacov Pe'eri moet gezien zijn levenshouding wel aan de verlichte zijde van de Israelische politiek staan. Hij is dan een natuurlijke voorloper van chaf yud. Zijn termijn aan het hoofd van de Shin Bet liep echter ten einde. Sedert gisteren is hij president van een Israelische telefoonmaatschappij.