Concurrentie brengt mobiele telefoon binnen ieders bereik

ROTTERDAM, 15 MAART. De keuze van MT2 als aanbieder van mobiele digitale telefonie (GSM, Global System for Mobile Communications) is een mijlpaal in de liberalisering van de Nederlandse markt voor telecommunicatie. Voor het eerst krijgt PTT Telecom te maken met een concurrent in spraaktelefonie.

Het 'gesproken woord' beslaat momenteel ruim 80 procent van alle telecomverkeer in Nederland en was tot nog toe het exclusieve terrein van het voormalige staatsbedrijf. Uiterlijk in 1998 moet op gezag van Brussel de Europese markt voor alle vormen van telecommunicatie geliberaliseerd zijn. Daarmee verliest ook PTT Telecom het alleenrecht op zijn nationale markt voor gewone telefonie.

Dat de Nederlandse markt voor mobiele telefonie al eerder wordt opengesteld voor concurrentie, heeft alles te maken met de snelle opkomst van deze nieuwe telecommunicatievorm. Het bedrijfsleven oefent al jaren druk uit op nationale en Europese overheden om PTT Telecom en buitenlandse zusters niet opnieuw een grote voorsprong te laten nemen op een telecom-markt. Daardoor zou de beoogde concurrentie al direct grote achterstand oplopen.

Door de toenemende behoefte van bedrijven en particulieren overal en altijd bereikbaar te zijn, heeft de auto- en zaktelefoon inmiddels een hoge vlucht genomen. Dit ondanks de jammerklachten over de relatief hoge tarieven die PTT Telecom hanteerde vanaf het moment dat het de eerste, analoge mobiele (ATF-)netwerken in gebruik stelde.

De komst van geavanceerder GSM-telefoons heeft de roep om concurrentie versterkt. Bij digitale telefonie wordt het signaal omgezet in de 'enen en nullen' die een computer kan verwerken. Daardoor is het mogelijk veel meer soorten diensten en abonnementsvormen aan te bieden. Bovendien zijn die computerpulsen nauwelijks af te luisten door buitenstaanders die de radiogolven 'scannen'.

Het grote voordeel van GSM boven de analoge techniek is dat de standaard inmiddels door tientallen (vooral Europese) landen is omarmd, waardoor de internationale gebruiksmogelijkheden aanzienlijk zijn toegenomen. Een bezitter van een Nederlands GSM-abonnement kan zonder problemen onder zijn eigen nummer worden bereikt in Napels of Stockholm.

Een andere verbetering is de scheiding tussen GSM-abonnement en benodigde apparatuur. Een abonnee krijgt een chipkaart met PIN-code, die hij in elk willekeurig GSM-toestel kan steken, waardoor het net hem op dat toestel weet te bereiken. Bij ATF zijn abonnement en toestel onverbrekelijk met elkaar verbonden.

Pag.23: GSM populair bij zakenman

GSM is momenteel beduidend duurder dan telefonie via het 'aardse netwerk' en spreekt daardoor nog vooral professionele gebruikers aan, zakenreizigers met name die hechten aan grote bereikbaarheid. Maar grootschalig aanvaarding door consumenten zal, menen marktvorsers, op niet al te lange termijn volgen. Zeker wanneer de kosten van de apparatuur, abonnement en gebruik de komende jaren als gevolg van de nu onstane concurrentie dalen. Doordat GSM-telefoons in veel grotere aantallen kunnen worden gemaakt voor de tientallen landen omvattende markt zal de prijs ervan over enkele jaren ruim onder de duizend gulden liggen; de zaktelefoons zullen straks gewoon bij warenhuizen en benzinestations te koop zijn.

Ook bij PTT Telecom is men van mening dat de komst van een nieuwe GSM-aanbieder een belangrijke prikkel zal zijn in de verdere opmars van mobiele telefonie. Aan het eind van dit decennium voorspelt het een aantal gebruikers - nu ruim 300.000 voor ATF en GSM samen - van een miljoen.

Een belangrijke vraag die bij het bedrijfsleven nog open staat is of het beperkte aantal van twee aanbieders daadwerkelijk tot een drastische reductie van GSM-tarieven zal leiden. MT2 gaf eerder aan de strijd vooral op 'kwaliteit en service' te willen aanbinden. In Groot-Brittannië, waar de telecom-sector al veel langer is geliberaliseerd, ontstond pas echt een tarievenslag toen het duopolie werd opgeheven.