KOSTIS STEPHANOPOULOS; Integer en snel

ATHENE, 9 MAART. Voor Griekse begrippen jeugdig is de gisteren gekozen nieuwe president van de republiek, Kostis Stephanopoulos. Tenger en rap, maakt hij trouwens een veel jongere indruk dan zijn 69 jaar. Anders dan zijn voorganger, Karamanlis, praat hij duidelijk en snel; met 200 woorden per minuut was hij de snelste en volgens velen ook de beste redenaar in het parlement, waarin hij tot 1989 zitting had.

Nog ruim tien jaar geleden zou niemand hebben kunnen voorspellen dat deze conservatieve advocaat, van koningsgezinde huize, door de socialisten in het parlement als staatshoofd zou worden gekozen. Doorslaggevend daarvoor werd het feit dat hij in 1984 de gelederen van zijn rechtse partij Nieuwe Democratie verliet, na tweemaal het voorzitterschap daarvan te zijn misgelopen. Hij richtte een eigen partij op, de Democratische Vernieuwing (Diana), die van het electoraat wel sympathie, maar nooit veel stemmen kreeg. Vorig jaar, toen het ook misliep bij de Europese verkiezingen, heeft hij haar opgeheven.

Alle Grieken weten dat hij bij die gelegenheid de helft van de staatssubsidie die het partijtje had opgestreken, heeft geretourneerd. Het is deze integriteit, in combinatie met de middenpositie die hij zich in de politiek had verworven, die hem de goodwill verschafte die benodigd was om tot het hoogste (maar niet machtigste) ambt te worden gekozen.

Diezelfde integriteit trad volgens de meerderheid der Grieken reeds in 1974 aan de dag toen de koningsgezinde Stephanopoulos als minister van binnenlandse zaken onder Karamanlis het onberispelijke referendum organiseerde dat leidde tot de afschaffing van de monarchie. Er zijn nog maar weinig Grieken die vrezen dat de oude royalistische sympathieën hem parten zullen spelen in zijn nieuwe positie. Zoals er maar weinigen zijn die weten dat de kleine, koningsgezinde televisiezender Telethora de Diana-leider bij de laatste Euro-verkiezingen uitzonderlijk heeft geprojecteerd.

De overheersende stemming is, de aankomende president alle fouten te vergeven of deze zelfs te vergeten. Bijna niemand weet meer dat hij als minister van gezondheid in de 'nationale regering' van Karamanlis, in 1977 geconfronteerd met de eerste tekenen van de beruchte 'nefos' of luchtvervuiling, de spottende oproep deed: breng me één lijk. Slechts sporadisch hoort men nog over zijn soms wonderlijke en weinig kieskeurige selectie van parlementskandidaten in de periode van de Diana. Men onthoudt de positieve uitspraken, de distantie, het ontbreken van fanatisme, en ook zijn ongekunstelde optreden.

De nieuwe president is weduwnaar en vader van drie kinderen. Bizar was de strijd die hij met de kerk heeft moeten voeren om de zuster van de echtgenote van zijn broer te mogen huwen. Stephanopoulos heeft aangekondigd het presidentiële - voormalig koninklijke - paleis slechts voor bijzondere gelegenheden te zullen aanwenden en met zoon en schoondochter in zijn eigen bescheiden huis te blijven wonen.