'Ondergang Barings mogelijk door fraude'

LONDEN/ AMSTERDAM, 28 FEBR. Het debâcle bij de Britse bank Barings kan het gevolg zijn van fraude. Dit zegt de topman van de bank, Sir Peter Baring, vandaag in een vraaggesprek met de Britse krant de Financial Times.

Volgens Sir Peter zou de jonge effectenhandelaar die verantwoordelijk is voor de verliezen samen met een medeplichtige doelbewust hebben aangestuurd op een faillissement. Barings ging dit weekeinde ten onder nadat een handelaar in Singapore 500 miljoen pond sterling (1,3 miljard gulden) verloor bij speculaties in Japanse aandelen. In Singapore heeft de politie gisteren de jacht op de handelaar geopend, die naar verluidt naar Maleisië of Thailand is gevlucht.

De Britse minister van financiën Clarke heeft gisteren in het Britse parlement verklaard dat het verlies bij Barings inmiddels is opgelopen tot 600 miljoen pond (ruim 1,5 miljard gulden). Clarke zei dat de ontstane problemen “uniek” zijn en alleen gelden voor Barings. Hij kondigde een diepgaand onderzoek aan naar de controlemethoden die de banken hanteren bij de handel in derivaten, waar de handelaar van Barings gebruik van maakte. Derivaten zijn produkten als opties, termijncontracten en ruilcontracten (swaps) die zijn bedoeld als 'verzekering' tegen prijsbewegingen op de financiële markten. Maar er kan ook mee worden gespeculeerd.

In Nederland zei vanmorgen het VVD-kamerlid R. de Korte dat hij minister Zalm van financiën via de Vaste Kamercommissie opheldering zal vragen over de regelgeving bij banken en bedrijven bij het gebruik van derivaten. Staatssecretaris Vermeend (financiën) scherpte onlangs de regels al aan voor lagere overheden, nadat twee woningbouwverenigingen met rente-termijncontracten het schip in gingen. Ook in het Duitse parlement zijn vanmorgen vragen gesteld naar de stabiliteit van de bankensector en het toezicht op de derivatenmarkt. In het Amerikaanse Congres leidde Barings tot nieuwe commotie. Daar wordt al geruime tijd gesproken over een zwaarder toezicht op de bankwereld.

De Bank of England, de Britse centrale bank, heeft twee bewindvoerders van het accountantskantoor Ernst & Young bij Barings aangesteld die de bank moeten verkopen. De Britse National Westminster Bank en het Amerikaanse Morgan Stanley gelden als favoriet. Andere kandidaten zijn onder meer ABN Amro, de Amerikaanse zakenbank Merrill Lynch en de Zwitserse banken Union Bank of Switzerland en Swiss Bank Corp. ABN Amro zei al eerder belangstelling te hebben, maar ontkende vanmorgen ten stelligste een bod op delen van Barings te hebben uitgebracht. Barings zou kunnen worden opgedeeld in het effectenhuis Barings Securities, vermogensbeheer-dochter Baring Asset Management en de noodlottige bank Baring Brothers.

Zonder uitzondering achten de Nederlandse banken de kans dat er ongelukken zoals bij Barings kunnen gebeuren uiterst onwaarschijnlijk. MeesPierson-analist dr. J. Koelewijn is van die veiligheid allerminst overtuigd. “Als Nederlandse banken beweren dat bij hen geen ongelukken kunnen gebeuren als bij Barings is dat onzin”, zei hij vanmorgen. “Het systeem is niet in zichzelf veilig.” Koelewijn vergelijkt het met een veilige kerncentrale. Als daar een ongeluk dreigt te gebeuren, slaat het systeem automatisch af. Als een effectenhandelaar zijn persoonlijke limiet overschrijdt, maakt het systeem hem het verder handelen niet onmogelijk.

Op de financiële markten ebde het 'Barings-effect' vanmorgen weg. De Europese beurzen waren praktisch ongewijzigd. De Japanse beurs, die gisteren bijna vier procent prijsgaf, won vanmorgen bijna twee procent terug.