Barings' rampzalige derivaten-strategie

ROTTERDAM, 27 FEBR. Voor zover nu bekend is Barings' verlies ontstaan, doordat een 28-jarige handelaar met een niet-geautoriseerd bedrag heeft gegokt op een stijging van Japanse aandelenmarkt met behulp van zogenoemde 'derivaten'. Derivaten zijn opties, termijncontracten en ruilcontracten (swaps) met een waarde die varieert met de prijsontwikkelingen van de goederen, valuta's of effecten waarover ze zijn afgesloten.

In het geval van Barings kocht de handelaar termijncontracten op het Nikkei-gemiddelde van 225 Japanse aandelen. Dat gebeurt wel vaker, maar ditmaal ging het om tussen de 20.000 en 40.000 contracten, terwijl een inzet op 1.000 contracten voor een bank als Barings al enorm is. Omdat de Nikkei (vanaf een niveau van 19.600 punten begin januari) niet steeg maar daalde (tot uiteindelijk onder de 17.000 punten vanmorgen), werden de contracten steeds minder waard.

De wederpartijen van Barings' handelaar eisten al snel dat hij gaandeweg geld bij hen bijstortte, als verzekering voor de boekverliezen die hij leed, een zogenoemde margin call. Om aan dat geld te komen verkocht de handelaar put-opties op de termijncontracten op de Nikkei-index, en gaf daarmee anderen het recht hem de termijncontracten tegen een vaste koers te verkopen. Daarmee speculeerde hij nog sterker op een koersstijging van de Nikkei en was extra geld kwijt was als de index verder daalde. Zo ging het van kwaad tot erger. Het gedrag is te vergelijken met een gokker die verliest aan de roulette-tafel en steeds hogere bedragen inzet om de schade in één klap goed te maken.

Vanmorgen stonden de contracten nog steeds open. Elk procent dat het Nikkei-gemiddelde prijsgeeft, kost Barings nu - volgens onbevestigde berichten - 70 miljoen pond sterling (180 miljoen gulden). De koersdaling met bijna vier procent van vanmorgen in Japan, levert zo al weer een extra verlies op van 280 miljoen pond sterling, wat kan worden opgeteld bij de circa 500 miljoen pond (1,3 miljard gulden) die de bank al op de knieën bracht.

Het kan zijn dat de handelingen nog complexer waren, waarbij wordt gedacht aan handel Japanse aandelen om de verliezen te compenseren en arbitrage tussen de derivatenmarkt in Singapore en Tokio.