Main Ports Holland

Soms moet je je tijd vooruit durven denken. Creatieve oplossingen voor complexe ploblemen worden nu eenmaal niet gevonden door vast te houden aan het bestaande. Toch is dat wat de meeste bestuurders, beslissers en planners het liefste doen. Ideeën die niet in hun straatje van risicomijdend gedrag passen, worden al snel als economisch onhaalbaar of als wollige fantasie afgedaan. Alternatieve opties krijgen hierdoor geen volwaardige kans. Voorbeelden zijn het afketsen van een ondergrondse aanleg van de Betuwelijn of het kiezen voor een parallelle vijfde landingsbaan, terwijl een gekromde baan voor minder overlast zou zorgen. Dat vooral het milieu het bij beslissingen rondom infrastructurele projecten moet ontgelden ten gunste van het economisch gewin op korte termijn, verbaast vrijwel niemand meer.

Het is helemaal niet nodig om uit te gaan van een tegenstelling tussen de economisch belangrijke mainportfunctie enerzijds en rekening houden met het milieu anderzijds. Integendeel, een betere benutting van de huidige technologische mogelijkheden in de luchtvaart en het wegvervoer, in combinatie met een snelle uitbouw van de elektronische snelweg, stringente milieuwetgeving en een flinke dosis oprechte samenwerking tussen stads(gewest)bestuurders en vervoerders brengen de ecologisch verantwoorde mainport van de toekomst dichterbij.

In dit toekomstscenario van Main Ports Holland wordt ervan uitgegaan dat de havenfuncties van Rotterdam en Amsterdam steeds meer op elkaar aangewezen raken en samen met de andere vervoerstromen een geïntegreerd geheel gaan vormen. De zeehavens en de luchthaven zijn immers sterk afhankelijk van ander transport, zoals de binnevaart, het wegtransport en de spoorwegen. Optimalisering van de havenfunctie hangt af van de snelle en flexibele koppeling tussen de verschillende transportvormen. Geavanceerde logistieke systemen zijn daarbij een voorwaarde om goederen snel naar alle uithoeken van de wereld te vervoeren en ondertussen de klant te blijven informeren over zijn lading. Logistiek draait om elektronische informatie. Het zal dan ook niet lang meer duren of elektronische havens, zogenaamde teleports, zullen de strategische kern gaan vormen van de lucht- en zeehavens.

Een groot voordeel van de elektronische havens is dat ze buitengewoon milieuvriendelijk zijn. De diensten die geleverd en afgenomen worden via de elektronische snelweg zijn bovendien vaak kennisintensief en kunnen bijdragen tot een hogere produktiviteit van de vervoerssector door vervoer en lading naadloos op elkaar aan te laten sluiten.

Maar Main Ports Holland is meer dan het blijvend op de kaart vestigen van 'Nederland Distributieland'. Immers, het vervoeren van goederen die veelal elders gemaakt zijn, is nu al niet bijster interessant, laat staan in de toekomst. De concurrentie in het massavervoer is hevig en de winstmarges zijn zeer beperkt. De komende jaren zal het concurreren op prijs alleen maar toenemen. Het volgen van een strategie die gericht is op zoveel mogelijk lading binnenhalen, is uit ecologisch en uit economisch gezichtspunt op den duur geen slimme strategie. Een verdubbeling van het containervervoer zoals voorzien in de Rotterdamse haven of een intensivering van het vrachtvervoer naar Schiphol zou daarom niet zonder meer nagestreefd moeten worden. Het leidt slechts tot dichtgeslibde wegen, stank- en geluidsoverlast, terwijl de economische baten gering zijn, het aantal nieuwe arbeidsplaatsen beperkt is, terwijl de overheidsinvesteringen gigantisch zijn.

Toch kan er veel meer vervoerd gaan worden door Main Ports Holland. Alleen behoeven al die goederen niet perse door onze havens en over de Nederlandse wegen vervoerd te worden. Juist door de elektronische havenfunctie uit te bouwen via stimulering van de elektronische snelweg in de vervoersector kunnen de Rotterdamse en Amsterdamse havens een internationale regiefunctie gaan vervullen op het gebied van vervoerstromen. Selectie van wat wel en niet via Nederland kan gaan, moet afhangen van de toegevoegde waarde die het transport oplevert. Met andere woorden: kan er met de lading in Nederland meer gedaan worden dan alleen doorvervoeren? Hierbij kan gedacht worden aan industriële bewerkingen, zoals nu reeds gebeurt in onderdelen van de bulktransport (olie, granen, veevoeder), maar ook in de vorm van assemblage en gereed maken van eindprodukten zoals computers of machines voor diverse Europese bestemmingen. Overig transport dat niet perse door ons land hoeft, kan elektronisch bediend worden, bijvoorbeeld door douanefaciliteiten te regelen of te zorgen voor aansluiting op vervoer elders. Zonder dat economisch oninteressante en ecologisch schadelijke transporten ons land aan hoeven te doen, kan de mainport zich op deze wijze toch ontwikkelen tot een toonaangevende wereldhaven. Gekoppeld aan expertise op het gebied van logistiek, marketing en up-to-date consumentenonderzoek over het achterland krijgt Main Ports Holland een veelzijdige functie. De clustering van nieuwe activiteiten rondom de fysieke en virtuele havens zorgt voor waardevolle werkgelegenheid voor veel mensen. Main Ports Holland is een concept dat voorziet in duurzame economische basis: te land, ter zee, virtueel of in de lucht.