Compromis over wet; Kabinet werkt aan register voor donoren

DEN HAAG, 23 FEBR. De ministers Borst (volksgezondheid) en Sorgdrager (justitie) willen in een centraal register vastleggen wie zijn organen na overlijden beschikbaar wil stellen, wie daar bezwaar tegen heeft en wie de beslissing wil overlaten aan zijn nabestaanden.

Dat is op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vernomen. Onduidelijk is nog of een centrale registratie verplicht zal worden gesteld.

Met een dergelijke regeling verwachten de ministers de impasse in het overleg met de Tweede Kamer te kunnen doorbreken. Intussen is tussen CDA en VVD grote politieke onenigheid ontstaan over deze kwestie. Aanleiding vormt de koerswijziging van het CDA, dat van tegenstander voorstander is geworden van een procedure waarbij iedereen in principe donor is, tenzij men daar bezwaar tegen heeft gemaakt.

VVD-fractieleider Bolkestein kritiseerde gisteravond op een verkiezingsbijeenkomst in Heinkenszand de draai die het CDA heeft gemaakt. Hij suggereerde dat het CDA van het menselijk lichaam staatsbezit maakt. CDA-woordvoerder Lansink verweet Bolkestein vanmorgen 'demagogie' te bedrijven.

De Tweede Kamer stemde gisteren in met het voorstel van beide ministers om de behandeling van het wetsvoorstel orgaandonatie op te schorten toen daarvoor onverwachts geen meerderheid bleek te zijn. Borst en Sorgdrager hadden voorgesteld orgaandonatie in principe alleen toe te staan bij mensen die een donorcodicil hebben ingevuld. Omdat zich in het debat wel een ruime meerderheid aftekende voor een uitgebreide registratie, willen de ministers dat voorstel uitwerken. Officieel heet het dat zij in het nader overleg in de ministerraad vooral zullen kijken naar de verschillende vormen van registratie en de financiële consequenties daarvan. Zij verwachten binnen enkele weken een nieuw voorstel aan de Kamer te kunnen voorleggen.

Met het opzetten van een registratiesysteem, dat de opvattingen van de burgers over orgaandonatie bijhoudt, zijn naar schatting enkele tientallen miljoenen guldens gemoeid. Als het aanbod aan donoren toeneemt levert dat ook kostenbesparingen op, omdat patiënten zonder transplantatie langdurige en kostbare medische behandeling nodig hebben.

VVD-fractieleider Bolkestein adviseerde de bewindslieden gisteravond na te denken over een systeem van centrale registratie, in plaats van de persoonlijke codicils “in een oude-jaszak”. Dat kan volgens hem bijvoorbeeld door de voorkeuren van de burgers te registreren zoals het kabinet nu overweegt, of door iedereen die een rijbewijs of paspoort aanvraagt per brief te vragen zich als toekomstige donor op te geven.

Bolkestein zei dat een groot deel van de achterban van het CDA vindt dat de overheid mensen niet onder druk mag zetten om na de dood organen af te staan. Het CDA - aanvankelijk voor het wetsvoorstel - stelde deze week voor om in principe iedereen als donor te beschouwen, tenzij men daar bezwaar tegen kenbaar maakt. Dat voorstel leek op een meerderheid in de Kamer te kunnen rekenen.