Navo-topman wil opheldering; Willy Claes in opspraak door zaak-Agusta

BRUSSEL, 20 FEBR. De secretaris-generaal van de NAVO, Willy Claes, wil dat er zo snel mogelijk opheldering komt over zijn mogelijke betrokkenheid bij de zogeheten Agusta-affaire.

Claes reageerde op berichten dat de Belgische justitie hem wil verhoren in dit omkoopschandaal rond de aanschaf van 46 Italiaanse legerhelikopters in 1988. “Ik kan als voorzitter van een internationale organisatie niet doorgaan als iemand die verdacht is”, aldus Claes gisteren. Hij zei dat hij zijn diplomatieke onschendbaarheid niet zal inroepen als het gerecht hem wil horen. “Ik heb niks te versteken.”

Het Luikse gerecht zou ook Europees commissaris Karel van Miert willen horen. Van Miert was in 1988 voorzitter van de Socialistische Partij. Claes was destijds minister van economische zaken en heeft in die functie zijn fiat gegeven aan de aankoop van de legerhelikopters. Van Miert, die vervroegd is teruggekomen van vakantie, heeft zich bereid verklaard aan het onderzoek mee te werken. Net als Claes ontkent hij stellig iedere betrokkenheid bij de smeergeldaffaire.

De Agusta-affaire nam eind vorige week een nieuwe wending met de aanhouding van twee hoge functionarissen van de Socialistische Partij. Het gaat om Etienne Mangé, voormalig penningmeester van de SP, en Luc Walleyn, voorheen plaatsvervangend secretaris-generaal van de partij. Ook de Brusselse advocaat Alfons-Hendrik Puelinckx en de Luikse zakenman Georges Cywie werden aangehouden.

Vrijdagavond verrichtte de Belgische justitie huiszoeking in het hoofdkwartier van de Vlaamse socialisten. Hiermee heeft het Agusta-schandaal, dat tot dusver vooral de Franstalige Parti Socialiste raakte, zich uitgebreid naar de Vlaamse socialisten. Met de aankoop van de helikopters in 1998 was 7,8 miljard franc (430 miljoen gulden) gemoeid. De legeraankoop kwam in opspraak, toen het Luikse gerecht begin 1993 huiszoekingen uitvoerde in het kantoor van Agusta en bij de zakenman Cywie. De Luikse onderzoeksrechter Véronique Ancia kwam de zaak op het spoor, toen zij onderzoek deed naar de moord op de Luikse socialistische voorman André Cools. Zijn dood in 1991 is in het verleden in verband gebracht met de Agusta-affaire, maar bewijzen hiervoor ontbraken.

Het onderzoek naar de Agusta-affaire kwam onlangs weer in een stroomversnelling toen Ancia in Italië informatie kreeg over de betaling van 50 miljoen frank (ruim 2,7 miljoen gulden) smeergelden door de Italiaanse helikopterfabriek Agusta. Dit gegeven leidde tot de recente aanhoudingen. Het geld zou zijn overgemaakt aan Walleyn en Puelinckx. Zij zouden inmiddels verklaard hebben het geld te hebben doorgesluisd naar de Socialistische Partij. Mangé, destijds penningmeester van de Socialistische Partij, zou het geld hebben geïncasseerd.

Pag.5: Na Walen ook Vlaamse socialisten in opspraak

De nieuwe wending in de Agusta-affaire komt bijzonder ongelegen voor de Belgische socialisten. Afgelopen vrijdag, enkele uren voor de inval op het SP-hoofdkwartier, kondigde de Belgische premier Dehaene vervroegde verkiezingen aan. SP-voorzitter Louis Tobback verklaarde gisteren in het actualiteitenprogramma De Zevende Dag geen verband te zien tussen beide gebeurtenissen. “Ik geloof niet in een politiek complot”, aldus de partijvoorzitter.

De kopstukken van de Vlaamse socialisten hebben geschokt gereageerd op de aanhoudingen en de inval in het partij hoofdkwartier. “De voorbije 36 uur waren de moeilijkste uit mijn loopbaan”, verklaarde SP-voorzitter Tobback gisteren. Minister van buitenlandse zaken Frank Vandenbroucke zei “bijzonder geschokt” te zijn. Ook Claes verklaarde “doodziek” te zijn van de berichten. Toen hij het nieuws hoorde, zo zei hij, dacht hij “dat alle pannen van het dak vlogen”.

Tot nu toe raakten vooral de Franstalige socialisten beschadigd door de Agusta-affaire. Begin vorig jaar moesten drie kopstukken van de Parti Socialiste opstappen: vice-premier en ex-minister van defensie Guy Coëme, de Waalse premier Guy Spitaels en de Waalse minister van binnenlandse zaken Guy Mathot (de 'drie Guy's'). In die periode werd ook de naam van Claes genoemd. Deze stapte toen vrijwillig naar onderzoeksrechter Ancia. Hoewel hij nooit officieel in staat van beschuldiging werd gesteld, zou hij destijds zwaar zijn aangeslagen. Het zou volgens voormalig medewerkers een van de redenen zijn geweest waarom hij de nationale politiek verliet.

Gisteren circuleerde het gerucht dat de vijftig miljoen frank van Agusta zou zijn gebruikt voor een reddingsactie van de noodlijdende krant de Morgen, die tot eind 1986 eigendom was van de Vlaamse socialisten. De Morgen ontkent dit en pakt vandaag groot uit, met elf pagina's over de Agusta-affaire en de vervroegde verkiezingen. De krant heeft de smeergeld-affaire altijd op de voet gevolgd. Onlangs publiceerde De Morgen nog een serie over de moord op André Cools.