ELLEN CORVER OVER György Ligeti

Het Asko Ensemble o.l.v. Jonathan Nott met onder meer Ellen Corver, piano, speelt werken van György Ligeti en György Kurtág. 28/2 Concertgebouw, Amsterdam; 5/3 Muziekcentrum Vredenburg, Utrecht.

György Ligeti enkele jaren geleden voor het eerst ontmoet tijdens een Ligeti-project van het Residentie Orkest in Den Haag. Daar speelde ik samen met Sepp Grotenhuis, met wie ik een pianoduo vorm, zijn Drei Stücke für zwei Klaviere. Een voorwaarde om het te spelen was, dat we het eerst in Hamburg aan Ligeti lieten horen. We kwamen natuurlijk wat angstig binnen. Door de verhalen in de pers dachten we dat we bij een heel strenge meneer terecht zouden komen. Daar moest hij zelf erg om lachen.''

Ellen Corver speelt volgende week als eerste Nederlandse pianist het Pianoconcert (1987) van Ligeti, samen met het Asko Ensemble. In 1990 liet Ligeti weten dat hij zich niet kon vinden in de interpretatie van Ronald Brautigam, waarop de pianist besloot het stuk niet te spelen. Ook de geplande plaatopname met Riccardo Chailly en het Koninklijk Concertgebouworkest ging niet door. De Nederlandse première van het Pianoconcert vond twee jaar eerder plaats tijdens de Matinee op de Vrije Zaterdag. Bruno Canino vertolkte toen de solopartij.

“Het Pianoconcert is een tamelijk lastig werk. Het eerste, derde en vijfde deel zijn snel en virtuoos. Het tweede is langzaam, het vierde uitgesproken jazzy. Het opvallendst vind ik de ritmiek. Ligeti benadrukt voortdurend dat het stuk moet klinken als jazz. Je moet het heel vrij spelen, met een enorm gemak en veel swing, bijna als een improvisatie. Maar je hebt wel een uiterst gecompliceerde partituur voor je neus. Daarom zou ik het concert graag een aantal malen uitvoeren. Hoe vaker je het speelt, hoe vrijer je wordt.

“Met de muziek van Ligeti maakte ik kennis op het conservatorium. Ik ben toen de Drei Stücke für zwei Klaviere gaan studeren met Sepp. Ligeti's muziek is heel herkenbaar. Aspecten uit de Drei Stücke kom je weer tegen in zijn Pianoconcert. Het is een heel eigen taal die me erg aanspreekt. Ligeti is een liefhebber van de tekeningen van Maurits Escher: al die kleine details die voortkomen uit één cel. Iets soortgelijks geldt voor de ritmische structuur van zijn muziek.

“Ligeti's Pianoconcert is inmiddels een repertoirestuk van het Asko Ensemble. Ze hebben het gespeeld met Ronald Pöntinen, Volker Banfield en Pierre Laurent Aimard. Maar omdat het veel geld kost telkens een buitenlandse solist over te laten komen, zocht het ensemble naar een Nederlandse pianist. Ligeti stelde toen voor dat ik het zou gaan spelen.

“Nadat ik het concert heb ingestudeerd, ben ik drie weken geleden naar Hamburg gegaan om het aan Ligeti voor te spelen. Dat was heel leuk. We hebben zitten luisteren naar Afrikaanse slagwerkmuziek en naar jazz. Hij heeft wat jazz-cd's voor me gekocht die ik absoluut moest horen, van Bill Evans en Oscar Peterson. Vanuit de ritmische technieken die zij gebruiken heeft Ligeti zijn Pianoconcert geschreven. Gelukkig kan ik net als in een jazzband terugvallen op een solide ritmesectie en swing in het ensemble.”