Oversteken moet vaak in Hurdegaryp

Wie in Hurdegaryp veilig de Rijksstraatweg wil oversteken, wacht meestal tot de trein uit Leeuwarden of Groningen aankomt. Als de spoorbomen dichtgaan, staan de auto's stil. Oversteken moeten de Hurdegarypsters vaak. Wie ten noorden van de drukke verkeersweg woont, moet voor boodschappen naar de overkant. Behalve winkels staan daar ook de scholen. Maar voor bus en trein moeten de inwoners die zuidelijk van de weg wonen, weer oversteken naar de noordkant. Voor automobilisten is invoegen in de spits haast onmogelijk. De spoorbomen bieden dan geen redding: die zorgen juist voor ellenlange files.

Een ander probleem zijn de voortjakkerende auto's die zich niets aantrekken van de maximumsnelheid van 50 kilometer. Uit recente snelheidscontroles bleek dat de helft van de 1.000 gecontroleerde auto's harder reed dan 60 kilometer. De onophoudelijke verkeersstroom zorgt voor veel overlast, zeggen J. de Visscher en F Rijkens van het actiecomité “Hurdegaryp rûnweiryp” (Hardegarijp, rondwegrijp). Dagelijks denderen er 19.000 auto's door de dorpskom. Volgens De Visscher zal dit aantal jaarlijks met 1.500 stijgen. Het actiecomité ziet een rondweg als enige oplossing om de overlast tegen te gaan.

De toenmalige Friese gedeputeerde Dankert schreef in 1981 ook al een brief naar de Tweede Kamer waarin werd aangedrongen op de aanleg van een rondweg. Die stond tot 1989 ook in het streekplan van de provincie. Maar tot verbijstering van de Hurdegarypsters verdween de rondweg uit het nieuwe streekplan van de provincie. De Visscher: “Toen het rijk wegbeheerder was kon de provincie gemakkelijk voor een rondweg pleiten, nu de provincie de weg beheert moet ze een rondweg zelf betalen en zijn ze teruggekrabbeld.” Maar waar een wil is, is een weg, zegt hij. “De provincie is tenslotte verantwoordelijk voor de verkeersveiligheid.”

Ook de gemeente Tytsjerksteradiel is voorstander van een rondweg. Wethouder Th. Piersma (verkeer) zegt dat de provincie de aanleg van een mogelijke rondweg bewust uit het nieuwe streekplan heeft geschrapt. “Ze schuiven ons nu de 'zwarte piet' toe, omdat wij daar niet tegen geprotesteerd hebben.” Volgens hem moet het streekplan worden gewijzigd en de aanleg van een rondweg er in worden opgenomen.

Gedeputeerde K. Walsma (zelf inwoner van Hurdegaryp) wijst er op dat de gemeente vorig jaar heeft ingestemd de weg te verbreden. Piersma verklaart echter dat dit de enige mogelijkheid was omdat de provincie duidelijk liet weten dat er over een rondweg niet te praten viel. Maar de gemeente vindt nu dat een rondweg weer op de politieke agenda moet komen en heeft haar oude standpunt om de weg te verbreden en een aantal woningen te slopen verlaten.

Walsma ziet weinig heil in een rondweg. Hij is bang dat een 2,5 kilometer lange weg om het dorp heen elders verkeersproblemen creëert. “Want verkeer dat van de rondweg afkomt, moet straks weer invoegen bij Quatrebras. Hij pleit dan ook voor een verbetering van het hele traject. Bovendien: waar haalt hij de achttien miljoen gulden vandaan die een rondweg kost?

De Visscher en Rijkens zijn woedend op de provincie. Verbreding zal de weg in een racebaan doen veranderen, waardoor de onveiligheid alleen maar toeneemt. “En dat er elders problemen ontstaan is onzin. Het knelpunt is Hurdegaryp. Bij het kruispunt Quatrebras buigt de verkeersstroom af richting Burgum, Buitenpost of Veenwouden. Dit is de drukste provinciale weg in Noord-Nederland. Er rijden hier evenveel auto's als over de weg Leeuwarden-Heerenveen. Een rondweg is broodnodig.”

Inmiddels is uit een enquête gebleken dat 95 procent van de bewoners van Hurdegaryp dat ook vindt. Het actiecomité, dat vorige week een half uur de weg blokkeerde, broedt op nieuwe demonstraties. Na een handtekeningenactie en een stickeractie (Hurdegaryp Rûnweiryp), wordt een ludieke blokkade van het provinciehuis in Leeuwarden voorbereid. De Hurdegarypsters worden gesteund door pressiegroep 'Kinderen Voorrang'. Woordvoerder F. van Ruitenbeek noemt de verkeerssituatie in Hurdegaryp “schrijnend”. “Kinderen moeten soms op een dag acht, negen keer de weg over,wat levensgevaarlijk is. Er gebeuren veel ongelukken en bijna-ongelukken. Meestal zijn wij niet voor rondwegen, omdat die de auto's aantrekken, maar in dit geval is het de enige oplossing.”