Uitspraken van Claes wekken irritatie in Navo

BRUSSEL, 14 FEBR. Binnen de NAVO is irritatie ontstaan over recente uitspraken van secretaris-generaal Willy Claes over het gevaar van het opkomend moslim-fundamentalisme.

Volgens sommige critici zou Claes met zijn uitlatingen ten onrechte de indruk hebben gewekt dat het bondgenootschap na de val van het communisme nu plotseling een kruistocht zou willen ondernemen tegen het fundamentalisme. Verscheidene ambassadeurs bij de NAVO, onder wie de vertegenwoordigers van Spanje, Italië en Frankrijk, bekritiseren deze voorstelling van zaken als “over-dramatisch en negatief”. De interpretatie van de secretaris-generaal is “een persoonlijke visie”, zo onderstreepte een diplomaat gisteren tegenover het Franse persbureau AFP. “Verscheidene ambassadeurs waren er niet gelukkig mee” en “het is niet verbazingwekkend” dat bijvoorbeeld de Iraanse parlementsvoorzitter fel heeft gereageerd, aldus deze diplomaat.

De NAVO-ambassadeurs in Brussel besloten vorige week woensdag een dialoog op poten te zetten met landen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten, om op die manier bij te dragen “aan de veiligheid en stabiliteit” in het gebied van de Middellandse Zee. In eerste instantie gaat het daarbij om gesprekken met Egypte, Marokko, Tunesië, Israel en Mauretanië.

Na afloop van die bijeenkomst werd er al op gewezen dat er geen sprake is van een spectaculaire koerswijziging van de NAVO, maar dat het besluit tot het opzetten van een dialoog logisch voortvloeit uit eerder genomen beslissingen. Zo werd vorig jaar januari, op de NAVO-top van regeringsleiders, al gerefereerd aan het grote belang voor Europa van “veiligheid” en “stabiliteit” in het Middellandse-Zeegebied. Afgelopen december gaven de NAVO-ministers van buitenlandse zaken hun ambassadeurs vervolgens opdracht om de mogelijkheden van een dialoog met landen uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten nader te onderzoeken.

Ook werd er op gewezen dat de voorgenomen dialoog met de vijf uitgekozen landen voorlopig slechts een beperkt, vooral informerend karakter heeft. Er is geen vast vergaderschema en ook hebben de contacten niet op het hoogste politieke niveau plaats. Dat het NAVO-besluit desondanks zoveel politieke lading heeft gekregen, is volgens sommigen in Brussel mede te wijten aan uitspraken van secretaris-generaal Claes in verschillende dagbladen en op de onlangs gehouden conferentie over internationale veiligheid in München. Zo wordt met name de vergelijking die Claes heeft getrokken tussen het communisme en het fundamentalisme als ongelukkig en onnodig provocerend beschouwd.

Formeel wordt secretaris-generaal Claes niet gekapitteld. Maar op het hoofdkwartier van de NAVO heerst wel het gevoel dat zijn uitspraken “ongelukkig” zijn geweest en dat “dit soort verwarring” in de toekomst moet worden vermeden.