PvdA: AOW wel verhogen, andere uitkeringen niet

DEN HAAG, 13 FEBR. De PvdA-fractie in de Tweede Kamer is bereid om de AOW-uitkeringen wel te verhogen en de andere uitkeringen niet. “De fractie geeft daarmee het principiële standpunt op dat alle sociale uitkeringen in gelijke mate moeten worden gekoppeld aan de loonontwikkeling in het bedrijfsleven”, zegt J. van Zijl, woordvoerder sociale zekerheid van de PvdA-fractie, in een toelichting.

De fractie verbindt aan het voorstel de “absolute voorwaarde” dat de andere sociale uitkeringen eerder worden gekoppeld dan waar nu zicht op is. Tijdens een discussie over de AOW gisteren in Den Haag hebben de fracties van VVD en D66 positief gereageerd op dit PvdA-voorstel tot een 'gedifferentieerde koppeling'. In hun verkiezingsprogramma's stond al dat de AOW-uitkeringen meer moesten worden verhoogd dan andere uitkeringen. VVD-afgevaardigde Van Hoof constateerde dat de PvdA “zo langzamerhand een stuk in onze richting komt”. Over de PvdA-eis dat de andere uitkeringen dan eerder worden gekoppeld, hielden VVD en D66 zich op de vlakte.

Van Zijl wil dat de AOW'ers niet langer meetellen in het verhoudingsgetal op basis waarvan de uitkeringen worden gekoppeld aan de loonontwikkeling in het bedrijfsleven. “Er komen per jaar 25.000 AOW-uitkeringen bij”, zegt Van Zijl. Het constant houden van het verhoudingsgetal impliceert dan een groei van de werkgelegenheid met 25.000 banen “en zo wordt de koppeling een politiek vergezicht”.

De PvdA-fractie wil de AOW apart behandelen. Als de AOW'ers niet meer meetellen in de verhouding tussen inactieven en actieven komt het moment dichterbij, waarop ook de andere uitkeringen worden gekoppeld aan de loonontwikkeling in de marktsector. “Nu houden de bijstandsmoeders en de jonge werklozen aan de ene kant en de AOW'ers aan de andere kant elkaar gevangen als het gaat om de toepassing van de koppeling. Dat is een dilemma”, aldus Van Zijl.

Pag.3: PvdA kiest 'politieke oplossing'

“Ik ben geen principieel voorstander van een gedifferentieerde koppeling”, aldus PvdA-Kamerlid Van Zijl, “maar ik zie het als een politieke oplossing. In het ideale plaatje worden volgend jaar de AOW-uitkeringen weer volledig gekoppeld aan de lonen en gebeurt in 1997 en 1998 hetzelfde met de andere uitkeringen.”

De huidige wet waarin de koppeling wordt geregeld, schrijft voor dat de uitkeringen aan de lonen moeten worden gekoppeld wanneer tegenover elke 100 werkenden niet meer dan 82,6 mensen met een uitkering staan. Is dat laatste getal hoger dan hoeft er niet te worden gekoppeld, maar het is evenmin verboden: de keuze is aan de politiek. Blijft koppeling achterwege, dan dient het kabinet andere maatregelen te nemen om een evenwichtige koopkrachtontwikkeling te bevorderen. Dit jaar heeft het kabinet de koopkracht voor bejaarden op peil gehouden door de invoering van een speciale fiscale aftrek voor ouderen in de loon- en inkomstenbelasting. Volgens Van Zijl kost deze maatregel meer geld dan “een gewone koppeling”. De laatste jaren werd er vrijwel nooit (volledig) gekoppeld, omdat het verhoudingsgetal van het aantal mensen met een uitkering steeds hoger dan 82,6 lag. De komende jaren zal dat waarschijnlijk ook het geval zijn, het geldt in elk geval voor 1995.

De PvdA-fractie wil een nieuw criterium waarbij de daling of de stijging van de uitgaven voor sociale zekerheid als percentage van het bruto binnenlands produkt (BBP) een rol spelen.