Hond krijgt uitgekiend ontbijt

ROTTERDAM, 11 FEBR. In Groot-Brittannië is sinds kort een unicum op het gebied van hondevoer op de markt: een ontbijt voor honden. Onderzoekers van het voedingsconcern Dalgety ontdekten dat honden 's morgens allerlei restjes van de ontbijttafel krijgen toegeworpen en daarmee een slecht gebalanceerd dieet naar binnen krijgen. Dalgety speelt daarop in door een uitgebalanceerd 'ontbijt' voor honden te introduceren, Good Life Breakfast genoemd.

Het hondenontbijt is een extreem voorbeeld van de steeds verdergaande specialisatie en innovatie op de markt voor dierenvoeding, waarbij steeds belangrijker is wat het baasje aantrekkelijk vindt. Producenten proberen elkaar de loef af te steken met speciaal samengestelde kattemelk, hondekoekjes die eruit zien als een smakelijke worst en 'versiering' waardoor kattevoer appetijtelijker oogt. Ook het welzijn van het dier na de maaltijd heeft de aandacht. De eerste tandenfloss voor honden is al gesignaleerd.

Net als de groeimarkt voor ijs is hondevoer een markt waar fabrikanten van voedingsmiddelen wel brood in zien. Terwijl consumentengoederen overal in Europa zware concurrentie ondervinden van huismerken en lager geprijsde artikelen, heerst bij het honde- en kattevoer relatieve rust. Bezitters van huisdieren willen alleen het beste voor hun huisdier. Ze kopen bij voorkeur vertrouwde A-merken en zijn bereid veel geld uit te geven aan geavanceerd honde- en kattevoer.

“Huisdieren worden steeds meer beschouwd als een volwaardig lid van het gezin”, zegt woordvoerder S. Roos van Mars, marktleider in Europa. De fabrikant van Whiskas, Kitekat, Chappie en Pedigree Pal signaleert dat de consumenten hun 'mens-zijn' steeds meer gaan projecteren op hun huisdieren. De zogenoemde 'dieet-range' van Mars omvat maar liefst 18 verschillende produkten voor zieke en oude huisdieren.

Europeanen besteden steeds meer geld aan honde- en kattevoer. Volgens gegevens van het marktbureau Nielsen stegen in heel Europa de verkopen van dierenvoeding in de 12 maanden tot juli 1994 met 9,1 procent. In Nederland en andere Noordeuropese landen zijn de groeicijfers de laatste jaren bescheidener, nadat de markt voor katten- en dierenvoeding in de jaren tachtig nog spectaculair steeg. De totale omzet van honde- en kattevoer via supermarkt, speciaalzaak en zelfs benzinepomp bedraagt in Nederland jaarlijks circa 750 miljoen gulden.

Het populaire geloof wil dat Nederland de dichtste honden- en kattenpopulatie van Europa heeft, maar dat is niet het geval. Ruim twintig procent van de Nederlandse huishoudens bezit een hond, tegen bijna veertig procent van de Franse en Belgische huishoudens. Ook het kattenbezit (23 procent) blijft achter bij dat van onze zuiderburen (29 procent). Toch is ook in Nederland nog veel ruimte voor groei van de markt, rekent Roos van Mars uit. Hij wijst erop dat 'industrieel vervaardigd' honde- en kattevoer maar de helft van de totale energiebehoefte van Nederlandse honden en katten dekt. In de VS is dat maar liefst 90 procent.

Pag.19: Kliekjescultuur doorn in oog fabrikanten

Het geringere aandeel van 'industrieel dierenvoedsel' in Europa is toe te schrijven aan het verschijnsel dat honden en katten hier nog vaak 'mee-eten' van tafel. In Zuid-Europa, waar de verkoop van honde- en kattevoer snel groeit, is dit verschijnsel nog veel sterker. Honde- en katte-eigenaren geven geen kliekjes omdat ze hun dieren verwaarlozen, maar omdat ze het gevoel hebben dat alleen wat ze zèlf eten goed genoeg is voor hun geliefde huisdier.

Deze kliekjescultuur is een doorn in het oog van de fabrikanten, die wijzen op wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat huisdieren behoefte hebben aan gebalanceerde voeding. Het zout dat in mensenvoedsel zit is bijvoorbeeld helemaal niet goed voor de hond. De fabrikanten trachten het gedrag van de consument te veranderen door hem honde- en kattevoer voor te schotelen dat zoveel mogelijk gelijkenis vertoont met mensenvoedsel. Zo heeft Mars de Cesar (hond) en Sheba (kat) merken geïntroduceerd en kwam ditzelfde concern met Pedigree Pal dat met rijst, wortelen en andere groenten smakelijk oogt. Nestlé heeft in enkele Europese landen zijn Gourmet-lijn voor katten in een glazen pot geïntroduceerd, die enige gelijkenis toont met een potje babyvoeding. Ook worden verschillende smaken dierenvoeding geïntroduceerd, die de consument moeten overhalen. De dieren zelf waarderen de smaaknuance van kip of konijn ook, zo hebben onderzoeken de fabrikanten geleerd.

De nieuwe produkten op het gebied van dierenvoeding vergen forse investeringen en dat leidt tot steeds verdergaande concentratie van de industrie. Het Amerikaanse concern Quaker Oats (Felix, Bonzo) maakte dezer dagen bekend dat het zijn Amerikaanse en Europese activiteiten verkoopt aan respectievelijk H.J. Heinz en het Britse Dalgety. “Schaalgrootte in fabricage is belangrijk, dat bepaalt de concurrentiekracht”, zegt directeur R. de Man van Nestlé Nederland. De Zwitserse voedingsgigant nam vorige maand in de VS het concern Alpo PetFoods over. Nestlé domineert samen met andere grote concerns als Mars, Heinz en Dalgety deze sector.

Een belangrijke ontwikkeling voor fabrikanten van dierenvoer is dat de kattenpopulatie in Europa flink groeit, terwijl het aantal honden stagneert of zelfs licht daalt. Mensen hebben steeds minder contact met andere mensen en kiezen een dier als huisgenoot. Katten, die minder aandacht nodig hebben dan honden, zijn dan meer praktisch. Om diezelfde reden kiest het groeiende aantal tweepersoons-huishoudens waarvan beide partners werken, voor een kat. Een van de snelst groeiende markten binnen dierenvoeding is dan ook het zogenoemde 'verwen' segment binnen blikvoeding voor katten.

Een kat stelt wel hogere eisen aan zijn dieet dan een hond. “Een kat is als een kind, het beste is niet goed genoeg. Ze weigeren gewoon bepaalde dingen te eten”, zegt directeur De Man van Nestlé. Het Zwitserse concern (Gourmet, Friskies), dat in Nederland geen hondevoer verkoopt, ziet hier vooralsnog “de meeste mogelijkheden” in kattevoeding.

Waar bij katten het accent meer ligt op lifestyle en de hoge kwaliteit van het voer, ligt bij honden de klemtoon vooral op gezonde voeding. Mars heeft daar met zijn spots van hollende honden die Pedigree Pal opschrokken als eerste op ingespeeld. Ook zijn er low calorie produkten voor oudere honden en calcium-verrijkt voedsel voor puppies zoals Pedigree Pal Junior. En om de honden ook tussen de maaltijden door zoet te houden bieden fabrikanten een brede variëteit aan knapperige tussendoortjes aan. Dat bracht een bierbrouwer in Frankrijk op het idee dat hij honden een plezier kon doen met een liquide versnapering voor bij de droge snack. Kort geleden kwam het eerste alcoholvrije bier voor honden op de markt.