Groeifactoren misschien therapie tegen ziekte van Parkinson

Patiënten met de ziekte van Parkinson lijden aan trillingen en aan een verminderde spontane motoriek, die het gevolg zijn van de geleidelijke aftakeling van zenuwcellen. Het gaat daarbij niet om alle zenuwcellen, maar alleen om een speciaal soort cellen, die hun signalen overdragen met de neurotransmitter dopamine.

Voor de frequent voorkomende ziekte van Parkinson is er geen effectieve behandeling beschikbaar en wellicht dat daarom het onderzoek naar deze aandoening nogal vergezochte richtingen opgaat. Een voorbeeld daarvan is de controversiële therapie waarbij men de verloren zenuwcellen probeert te vervangen door transplantaten uit foetaal weefsel. Deze aanpak levert zeer wisselende resultaten: sommige patiënten vertonen herstel, terwijl de aftakeling bij andere gewoon doorgaat.

In Nature (26 jan.) staat een behandeling van proefdieren die een Parkinsonachtige ziekte hebben. Ze kregen een groeifactor toegediend, de 'glial-cell-line-derived neurotrophic factor', een eiwit dat de groei en de instandhouding van zenuwcellen stimuleert. Het bleek dat deze groeifactor de Parkinsonklachten bij de proefdieren praktisch geheel voorkwam en zelfs, als ze al bestonden, voor een deel herstelde. Uit een tweede experiment bleek dat deze gliacel-groeifactor ook de groei van andere zenuwcellen stimuleert, namelijk de motorische zenuwcellen.

Deze groeifactor is afkomstig uit de gliacellen, de meest voorkomende cellen in de hersenen. Nog niet zolang geleden dacht men dat die er niet zoveel toededen; men zag ze als louter steunweefsel (vandaar ook de naam: 'glia' is grieks voor lijm). Het wordt echter steeds duidelijker dat deze cellen een buitengewoon actieve rol spelen bij het functioneren van de hersenen (Science 1994;266:970-2).

Enige reserve bij deze experimenten is op zijn plaats. In 1991 werd een andere gliacel-groeifactor, de brain-derived neurotrophic factor, bij dieren met Parkinsonverschijnselen ook al veelbelovend genoemd. Van dat onderzoek is daarna weinig meer vernomen.