Onderzoek juristen: Boesak verrijkte zich met geld donoren

KAAPSTAD, 8 FEBR. Oud-dominee en ANC-leider dr. Allan Boesak heeft zichzelf “op substantiële wijze verrijkt” met fondsen die buitenlandse hulporganisaties hebben geschonken aan zijn Stichting voor Vrede en Gerechtigheid. Deze conclusie trekken Zuidafrikaanse juristen die in opdracht van geldgevers in Denemarken, Zweden en Noorwegen de boeken van de stichting hebben onderzocht. Boesaks organisatie was opgericht om arme gemeenschappen te helpen.

Het rapport lekte gisteren uit naar het Franse persbureau AFP. Een bron, die betrokken was bij het onderzoek, bevestigde vanmorgen dat het rapport “belastend” is voor Boesak. De oud-dominee noemde het rapport, dat vanmiddag openbaar zou worden gemaakt, “incompleet en absoluut eenzijdig”, omdat hij nog niet de kans heeft gehad zich te verdedigen. De geldgevers besloten tot een onderzoek, nadat de stichting uitgaven van naar wordt beweerd 2,7 miljoen rand (1,4 miljoen gulden) niet kon verantwoorden. President Mandela schortte de benoeming van Boesak tot ambassadeur bij de VN in Genève hangende het onderzoek op.

Volgens de uitgelekte versie van het rapport heeft Boesak geld van de stichting gebruikt om schulden van zijn vrouw af te lossen, een huis te kopen en in te richten en dure reizen te betalen. Medewerkers van de stichting kregen leningen uit de subsidiegelden, zonder dat er “een redelijke verwachting” was dat zij deze konden terugbetalen. De directeur van de stichting, Freddy Steenkamp, heeft bekend dat hij zichzelf een lening van 800.000 rand (400.000 gulden) heeft toegekend.

Het rapport stelt dat Steenkamp “ernstige strafbare overtredingen” heeft begaan. De verklaring van Boesak dat hij niet op de hoogte was van de manier waarop zijn directeur de financiën beheerde noemen de juristen “niet overtuigend”. “Dr. Boesak rechtvaardigt zijn maandelijkse inkomsten - veel meer dan wat redelijkerwijs kan worden verwacht - en talrijke andere persoonlijke voordelen door te zeggen dat hij zijn persoonlijke zaken aan de heer Steenkamp heeft overgelaten”, aldus het rapport. Bestuurders van de stichting hebben volgens de juristen hun taak “op onverschillige en roekeloze wijze” uitgevoerd.

Boesak zou vandaag in Kaapstad een gesprek hebben met de subsidiegevers over het rapport. Daarna zal de belangrijkste geldschieter, het Deense Danchurch Aid, beslissen of hij tot juridische vervolging zal overgaan. Vice-president Thabo Mbeki bestudeert het rapport en zou later op de dag advies uitbrengen aan president Mandela. De president zal op grond daarvan een beslissing nemen over Boesaks benoeming tot ambassadeur. De Nationale Partij, partner in de regering van nationale eenheid, en de Democratische Partij hebben erop aangedrongen Boesaks aanstelling ongedaan te maken.

Boesak verklaarde gisteren in een vraaggesprek dat zijn familie zwaar leed onder de stroom beschuldigingen. Hij sprak van “de moeilijkste tijd uit mijn hele loopbaan”. De oud-dominee was verbitterd over het besluit van aartsbisschop Desmond Tutu om de Zuidafrikaanse politie in te schakelen wegens de verdwijning van 423.000 rand (210.000 gulden) uit een fonds voor arme kinderen, dat ook door Boesaks stichting werd beheerd. Tutu had Boesak tevoren niet om informatie gevraagd, terwijl de twee kerkleiders jarenlang samen het apartheidsbewind bestreden. Boesak schoof de schuld voor de verdwijning van deze fondsen ook op directeur Steenkamp.