China en VS weer in overleg na zware handelssancties

WASHINGTON/PEKING, 6 FEBR. De Verenigde Staten en China zullen binnenkort opnieuw met elkaar praten nadat zij dit weekeinde elkaar scherpe handelssancties hadden opgelegd. De VS willen dat China harder optreedt tegen het illegaal kopiëren van Amerikaanse produkten als cd's en computersoftware.

Een anonieme Amerikaanse functionaris deelde vanmorgen in Peking mee dat de VS en China voorbesprekingen zijn begonnen over heropening van de onderhandelingen. De landen willen daarmee voorkomen dat de aangekondigde handelssancties, die op 26 februari zouden ingaan, ook werkelijkheid worden. De Chinese regering gaf alleen als commentaar dat China nog niet akkoord is gegaan met een datum voor nieuwe besprekingen. De Amerikaanse minister van handel, Ron Brown, had gisteren al de hoop uitgesproken op “heropening (van de besprekingen) zodat de problemen overwonnen kunnen worden”.

De regering van de VS kondigde gisteren aan de importtarieven op meer dan een miljard dollar aan Chinese exportgoederen te verdubbelen, nadat zaterdag een Amerikaans ultimatum aan China was verstreken. De straftarieven betreffen 35 soorten goederen, waaronder draadloze telefoons, plastic artikelen, kleren en sportschoenen. Volgens de Amerikaanse handelsgezant Mickey Kantor is gekozen voor goederen die Amerikaanse consumenten en bedrijven ook elders makkelijk kunnen krijgen en die voor de Chinese export belangrijk zijn.

China reageerde onmiddellijk met vergeldingsmaatregelen en kondigde sancties aan tegen Amerikaanse exportartikelen. Computer-spelletjes, cd's, sigaretten, alcohol, cosmetica, fotografische films uit de VS zullen met 100 procent invoerrechten worden getroffen. De invoer van Amerikaanse films, tv-programma's en laser discs zou volledig worden opgeschort.

De VS en China hebben al 20 maanden vergeefs onderhandeld over de illegale namaak van Amerikaanse merkprodukten in China. Tot ergernis van de Amerikanen heeft China tot op heden geweigerd fabrieken voor illegale cd's, videofilms en computerbesturingssystemen te sluiten. De Chinezen menen dat zij voldoende hebben opgetreden tegen de 'piraterij' door illegale cd's in beslag te nemen en straathandelaren op te pakken. Een week geleden werden de besprekingen in Peking zonder resultaat afgebroken. Op uitnodiging van de VS om in Washington verder de praten ging China niet in. De VS gaven daarop China tot 4 februari de tijd om alsnog naar Washington te komen, maar China reageerde niet op het ultimatum.

Pag.10: China niet onder de indruk van sancties VS

De Chinese minister van buitenlandse handel en economische samenwerking, mevrouw Wu Yi, verklaarde gisteren strijdlustig dat China met het grootste gemak nieuwe markten kan vinden voor de produkten die door Amerikaanse sancties worden getroffen. Niettemin gaan kringen van de Amerikaanse Kamers van Koophandel in Peking en Hongkong ervan uit dat gedurende de resterende 20 dagen een compromis zal worden gevonden volgens het bekende patroon: op de rand van de afgrond elkaar trotseren, schreeuwen dat de een grotere schade zal lijden dan de ander, dreigen en vervolgens discreet achter de schermen op het laatste moment met een akkoord komen.

China portretteert zichzelf in de binnenlandse media niet als een grootschalige piraat van Amerikaanse produkten, maar als het slachtoffer van Amerikaanse aggressie, pressie, inmenging in zijn binnenlandse aangelegenheden en schending van zijn soevereiniteit en nationale trots. Vanuit die psychologie zal het proberen de Amerikanen middels uitputtingsonderhandelingen tot concessies te dwingen.

Een akkoord kan in het belang zijn van beide partijen. China wil graag deel uitmaken van de wereldhandelsorganisatie (World Trade Organisation, WTO), maar maakt daarop weinig kans zolang het conflict met de VS aanhoudt. Het land heeft bovendien behoefte aan buitenlandse investeringen, die nu mogelijk uitblijven. De VS hebben veel ondernemingen die graag in China actief worden met het oog op de enorme afzetmarkt en de relatief lage lonen. China heeft echter laten weten dat onderhandelingen met de Amerikaanse auto-industrie over joint ventures en aanvragen voor holding-maatschappijen in China zullen worden opgeschort. Hetzelfde geldt voor de aanvragen van Amerikaanse audio-visuele firma's voor vertegenwoordigende kantoren.

Gedurende de eerste 11 maanden van 1994 had Amerika een handelstekort van 27,5 miljard dollar met China (dat voor 38 miljard dollar naar Amerika exporteerde). Alleen met Japan hebben de VS een nog groter handelstekort.

De Amerikanen vinden dat China weinig medewerking geeft. Na lang talmen had president Clinton - geheel tegen zijn campagnebeloften in - besloten om de 'meestbegunstigingsclausule', dat aan China de beste handelstarieven schenkt, niet in te trekken. China zou via diplomatie achter de schermen worden bewerkt.

Sindsdien is er geen vooruitgang gemaakt op het gebied van mensenrechten en de verspreiding van kernwapen- en rakettechnologie. De Chinese regering weigert Amerika te laten meepraten over mensenrechten. Bovendien heeft China een door minister van buitenlandse zaken Qian Qichen ondertekende belofte om geen gevoelige rakettechnologie te verkopen geschonden. China heeft een nucleaire samenwerkingsovereenkomst met Iran.