Orco, het snoepje van de week

ROTTERDAM, 31 JAN. 'Vink & Partners is verhuisd naar een betere locatie'. De tekst op het spandoek aan een kantoorvilla in Amsterdam-Zuid is symbolisch voor de opgelopen spanning binnen de Orco Bank. De bank is een zeldzame financiële kameleon: zij is genoteerd op de Amsterdamse beurs, op de Antillen is zij een echte bank, maar in Nederland ligt zij al jaren met de fiscus in de clinch over haar ware aard.

Mr. N. Vink, de man van het spandoek, is de belangrijkste fiscale adviseur van Orco. Zijn voormalige huisbaas is J. Kroonenberg, een van de grootste Amsterdamse vastgoedhandelaren en tevens eigenaar van een derde van de certificaten van Orco.

De Antilliaanse bank voelt de hete adem van de kapitaalkrachtige Kroonenberg in haar nek. De 75-jarige vastgoedhandelaar geldt als een keiharde zakenman. Hij heeft de waarde van zijn pakket Orco-certificaten het laatste halfjaar op de beurs met een derde zien kelderen naar 115 miljoen gulden. Dat volgde op een verlies van 24 miljoen gulden in de eerste helft van 1994. Drie weken geleden gooide Kroonenberg de knuppel in het hoenderhok met de eis van een aandeelhoudersvergadering om de strategie van de bank te bespreken.

ABN Amro moet nu helpen bij het vinden van een uitweg. De bank is als adviseur betrokken bij de onderhandelingen over een bod van een vooralsnog onbekende financiële instelling. ABN Amro weigert te zeggen of zij zelf het bod zal uitbrengen. De beurshandel in Orco ligt sinds maandagochtend stil in afwachting van details over het bod.

De uitnodiging aan een bieder is een opmerkelijke ommekeer in de tienjarige historie van Orco. De Antilliaanse bank heeft er nu zelf om gevraagd. Alle eerdere pogingen tot een vriendelijk of onvriendelijke overname zijn op niets uitgelopen omdat er twee grote obstakels zijn: de Nederlandse fiscus en de directie.

Orco Bank heeft sinds haar oprichting in 1986 steeds een grote aantrekkingskracht uitgeoefend op overnemers. De bank heeft een balanstotaal van ruim 1,1 miljard gulden en bijna 500 miljoen gulden eigen vermogen. Er werkten vorig jaar 14 mensen. De ontwikkeling van de bankactiviteiten gaat traag. Orco heeft een bescheiden lokaal spaar- en hypotheekbedrijf opgebouwd. Ondanks de ruime eigen middelen heeft de bank slechts één overname van betekenis gedaan: een deelneming in de Aruba Bank die behoefte had aan een kapitaalkrachtige partner. In Nederland is Orco wel eigenaar geworden van de effectenmakelaar ACC, maar dat bezit is bevroren in afwachting van de conclusies van een onderzoek naar effectenhandel met voorkennis.

De overname van Orco is al jaren het snoepje van de week. De beurskoers van Orco ligt constant onder de werkelijke waarde als alle bezittingen, zoals effecten en kredieten, te gelde gemaakt zouden worden. Wie alle aandelen op de beurs zou kopen en vervolgens de bezittingen van Orco zou liquideren, kan het positieve verschil in zijn zak steken. De liquidatiewaarde van een aandeel Orco ligt op ongeveer 100 gulden, terwijl de laatste beurskoers 73,80 is.

Om 'overname-artiesten' af te schrikken heeft de Orco-directie onder aanvoering van drs. C. Broere van meet af aan een van de hoogste verdedigingswallen tegen onvriendelijke kopers opgetrokken. Vrijwel alle aandelen van Orco zijn gecertificeerd. Dat betekent dat de aandelen plus bijbehorend stemrecht bij een stichting zitten, terwijl op de beurs de stemrechtloze certificaten worden verhandeld.

Wie in de stichting zit bepaalt het lot van Orco. De voorzitter is voormalig Optiebeurs-directeur drs. T. Westerterp, een vertrouweling vanaf de oprichting. Fiscalist Vink is lid, terwijl oud ING-bestuurder drs. A. Soetekouw afgelopen vrijdag verrassend als derde man werd geparachuteerd. Soetekouw geldt als een zakenrelatie van president-commissaris drs. W. Guis van Orco.

De bescherming van Orco is verfijnd door contracten met het management (Guis en Broere) met een oorspronkelijke looptijd van dertig jaar. De gepeperde afkoopsom die voor hen op tafel moet komen heeft vorige gegadigden afgeschrikt. Als vuistregel namen zij dat elk contractjaar een miljoen gulden kost.

Het tweeede struikelblok is het conflict met de Nederlandse fiscus over de status van Orco. De Nederlandse belastingdienst weigert Orco als bank te erkennen en wil beleggers aanslaan tegen het hogere inkomstenbelastingtarief voor Antilliaanse beleggingsvennootschappen. De rechtszaak hierover ligt inmiddels bij de Hoge Raad.

Nu Orco zichzelf in de aanbieding heeft gedaan, zijn de formele beschermingsmaatregelen zoals de certificaten in feite buiten werking gezet, zeggen deskundigen. Zij houden rekening met een Angelsaksisch getint biedingsgevecht met elkaar overtroefende opkopers.