Dijkstal roept op tot zorgvuldigheid bij stadsreferenda

AMSTERDAM, 28 JAN. Het referendum over de toekomst van Amsterdam dreigt de inwoners van de stad te misleiden. Ze zouden kunnen denken dat zij werkelijk een doorslaggevende stem hebben in de beslissing of Amsterdam zichzelf al dan niet moet opheffen om op te gaan in een stadsprovincie in 1998.

Dat zegt minister H. Dijkstal (binnenlandse zaken) en hij waarschuwt Amsterdam “niet te veel verwachtingen te wekken” bij haar burgers met het referendum over de stadsprovincie dat in mei of juni zal worden gehouden. Gisteren stuurde hij alle Nederlandse gemeenten een circulaire over referenda. “De bedoeling van de circulaire is dat elke gemeenteraad zenuwachtig zijn verordening op het referendum erbij pakt om te kijken of die in overeenstemming is met de Grondwet”, aldus Dijkstal.

Aan het eind van dit voorjaar worden in Amsterdam twee 'correctieve referenda' georganiseerd. Om de burgers gelegenheid te bieden “aan de noodrem te gaan hangen als hun politieke vertegenwoordig(st)ers een besluit hebben genomen dat in hun ogen verkeerd is”. De besluiten die in mei of juni ter beoordeling aan de bevolking worden voorgelegd gaan over het bebouwen van een weilandje in Sloten en de deelname van Amsterdam aan de stadsprovincie. Meer dan 30.000 inwoners van de stad hebben hun handtekening gezet onder het verzoek deze referenda te houden.

De Grondwet verbiedt evenwel strikt 'correctieve' referenda, onderstreept Dijkstal. De raadsleden zijn niet gehouden aan de uitslag van een referendum in hun gemeente. Zij moeten nog altijd 'zonder last of ruggespraak' over een onderwerp kunnen stemmen.

In het geval van het Amsterdamse referendum wijst Dijkstal erop dat de gemeente extra zorgvuldig om moet gaan met volksraadplegingen over kwesties “waarbij de eindbeslissing niet tot de competentie van het gemeentebestuur behoort”. De raad van Amsterdam beslist uiteindelijk niet over de vraag of de stad al dan niet zal opgaan in de stadsprovincie. Dat doet de regering.

Wethouder J. van der Giessen, verantwoordelijk voor het referendum, zegt dat in Amsterdam buitengewoon zorgvuldig is omgegaan met het referendum over de vorming van de stadsprovincie.