Bedrijven werken mee aan identificatie

ROTTERDAM, 28 JAN. Plichtsgetrouw en vrijwel zonder mopperen is het Nederlandse bedrijfsleven bezig de Wet op de Identificatieplicht uit te voeren. Vanaf 1 juni dit jaar moet de wet, die op 1 juni 1994 van kracht werd, strict worden nageleefd. Dat betekent dat werknemers zich op de 'werkvloer' moeten kunnen identificeren door middel van hun paspoort, toeristenkaart of gemeentelijke identiteitskaart. Bedoeling is op deze manier onder meer zwartwerken tegen te gaan.

De werknemers van Shell hebben vorig jaar al het verzoek gekregen een kopie van een geldig identiteitsdocument in te leveren bij de werkgever. Deze is wettelijk verplicht de kopie toe te voegen aan het dossier van de werknemer. Op de vraag of de wet niet veel administratieve rompslomp meebrengt voor bedrijven, wil de woordvoerder niet reageren. “Het is een wet en dus voeren we die uit.” Of er klachten zijn gekomen van werknemers tegen de identificatieplicht, wil hij niet zeggen. “Dat is een interne kwestie.”

Ook Unilever en KPN hebben de operatie al achter de rug. “Er zijn enkele discussies gevoerd over de kosten van bijvoorbeeld de aanvraag van een nieuw paspoort”, aldus een woordvoerder van KPN, “maar principiële problemen zijn niet gerezen.” KPN wil geen uitspraak doen over het nut van de identificatieplicht op de werkvloer. “De plicht is er en een uitspraak over het nut ervan verandert daar niets aan.” Bij Unilever is de operatie in oktober van start gegaan en “glad verlopen”, meldt een woordvoerder. “Iedereen heeft meegewerkt.” De werknemers van Unilever waren vooraf uitgebreid voorgelicht over de Wet op de Identificatie, door middel van een informatiepakket, affiches en artikelen in het personeelsblad. Ook Unilever vindt het “weinig zinvol” om na te denken over de vraag of de identificatieplicht nuttig is. “Het is de wet.”

KLM heeft, net als veel andere bedrijven, drie zaken gecombineerd: de vervanging van reeds bestaande KLM-legitimatiebwijzen door nieuwe, het innemen van een kopie van een identiteitsdocument ten behoeve van de uitvoering van de Wet op de Identificatie en het uitdelen van registratieformulieren ten behoeve van de Wet Bevordering Evenredige Arbeidsdeelname Allochtonen (WBEAA). Op dit laatste formulier wordt onder meer gevraagd naar het geboorteland van vader en moeder. Tegen deze uitgebreide registratie, bedoeld om uitsluiting van allochtonen op de arbeidsmarkt tegen te gaan, is door een aantal KLM-medewerkers bezwaar aangetekend, aldus een woordvoerster. Zij zegt geen aantallen te kunnen noemen. Eind vorig jaar werd bekend dat de registratie naar etnische afkomst bij de top van Koninklijke Bijenkorf Beheer (KBB) op principiële bezwaren stuitte. Dat de bezwaren samenhangen met het feit dat veel joodse medewerkers tijdens de oorlog zijn gedeporteerd, wilde de woordvoerder niet officieel bevestigen.

Bij Heineken, ABN Amro en Berenschot verkeert de uitvoering van de Wet op de Identificatie nog in de voorbereidingsfase. ABN Amro, die spreekt van een “majeure operatie”, hoopt de registratie van de 30.000 werknemers vóór eind juni te hebben afgerond. Berenschot zegt de identificatieplicht te zien als een “extra kwaliteitseis”, naast alle reeds bestaande eisen zoals ISO-2000.

De werkgeversorganisatie in de schoonmaakbranche, OSB, laat weten “wel enig nut” te zien in de identificatieplicht. “De werknemers in onze branche werken op onregelmatige tijden in andersmans pand. Zeker in de zomerperiode, wanneer er een groot verloop is, is het voor de werkgever handig om te weten of een persoon ook inderdaad degene is die hij zegt te zijn”, aldus een woordvoerster. De OSB vindt de WBEAA daarentegen “klinkklare onzin”. “Wij zitten met 20 procent allochtonen al boven het gemiddelde.”

Volgens een woordvoerder van de Nederlandse fruittelersorganisatie (NFO) is de invoer van de wet een groot probleem omdat er veel gewerkt wordt met scholieren en studenten die maar een paar dagen of weken werken. Tijdens een oogst worden dertig of veertig mensen per bedrijf aangenomen die korte tijd blijven maar wel het hele traject moeten doorlopen. De woordvoerder erkent dat in het verleden illegalen zijn ingezet bij de fruitoogsten, door een chronisch gebrek aan arbeidskrachten. ''Afgelopen jaar hadden we geen moeite om mensen te vinden, waarschijnlijk door de slechte arbeidsmarkt.'' Hij sluit niet uit, dat in de toekomst ondanks de Wet op de Identificatieplicht, weer een beroep zal worden gedaan op illegale arbeiders. ''Als we geen mensen kunnen vinden, hebben we geen keus. Het was toch al makkelijk om illegalen op te sporen in de fruitteelt. Iedereen weet wanneer bijvoorbeeld de appeloogst is en dan is het simpel om een boomgaard binnen te vallen.'