Hype-sfeertje rond een lesbische love-story

ROTTERDAM, 27 JAN. De dit jaar voor het eerst ingestelde competitie om de Tiger Awards, waarvoor in aanmerking komen zestien eerste of tweede lange films die in het Rotterdams Filmfestival hun internationale première beleven, blijkt goed te werken als een soort van houvast in het omvangrijke aanbod. Zo wordt ook de kans vergroot dat niet elke bezoeker verschillende films ziet. Op de eerste dag ging het gerucht dat er nog maar vijftien films in competitie waren; het Amerikaanse debuut The Incredibly True Adventures of Two Girls in Love van Maria Maggenti zou na groot succes op het dit weekeinde aflopende Sundance Festival in Park City, Utah teruggetrokken worden uit Rotterdam, om het zo mogelijk te maken in mei ook in Cannes deel te nemen.

De Rotterdamse festivaldirecteur Emile Fallaux weet officieel van niets: “Er zou een telefoontje binnengekomen zijn op kantoor, maar ik weet niet van wie. Ik neem aan niet van de producent of van de Amerikaanse distributeur, maar van iemand die de rechten voor de internationale verkoop heeft overgenomen. Het is logisch dat ik op dit moment geen prioriteit geef aan het uitzoeken hoe dat precies zit. De film is ingezonden en heeft al een keer gedraaid”.

Bij die gelegenheid wordt ook begrijpelijk waarom er een zenuwachtige hype-sfeer rond Maggenti's film aan het ontstaan is: het is een charmante, oprechte, beetje karikaturale, sympathieke en behoorlijk goed gemaakte lesbische 'love story' tussen twee meisjes van 17. De een (Nicole Ari Parker) is een Afrikaans-Amerikaanse uit een beschermd milieu, die nog nooit over homoseksualiteit nagedacht heeft, de ander (de verrukkelijke Laurel Hollomon) een doorgewinterde roodharige rebel, die James Dean imiteert en deel uitmaakt van het 'lesbische gezin' van haar tante. In The Incredibly True Adventures of Two Girls in Love zijn alle heteroseksuelen een beetje labiele types, die een kil bestaan leiden en zelden zichzelf zijn. De film lijkt een potentiële cult-hit als antwoord op het Amerika van Newt Gingrich en de andere neo-conservatieven.

Groot is het contrast met twee andere gisteren voor het eerst vertoonde films in competitie. Golgotha, een Bulgaars-Duitse coproduktie van de in Stuttgart wonende regisseur Mikhail Pandoursky, laat tergend traag twee behoeftige mannen in Sofia - soms letterlijk - om elkaar heen schuifelen, onbegrijpelijke dialogen voeren en dromen van de repressie uit het verleden. Tarkovski lijkt het voorbeeld, maar dat is ver, heel ver verwijderd. Ook de selectie van de Egyptische komedie Why Does the Sea Laugh?/Il bahr biyidhak leeh van Mohamed Kamel El-Kalyoubi berust op een vergissing: de revuesketches rond een accountant (die in zijn nachtmerries als enige op kantoor een broek draagt tussen collega's in zwemkleding) in conflict met de burgerlijke conventionaliteit hebben een lange baard. Dat het niet ligt aan onwennigheid ten aanzien van Egyptische humor - blijkt uit de ook in Rotterdam vertoonde hit The Terrorist/Al Irhabi van veteraan-regisseur Nader Galal. Dank zij de hoofdrol van de schmierende, met zijn ogen rollende, maar immens populaire komiek Adel El-Imam als een hypocriete fundamentalist kon de censuur weinig beginnen tegen deze gitzwarte satire. Omdat zowel El-Imam als de tekening van het westerse milieu, waarin hij tot zijn ergernis moet onderduiken, extreem onrealistisch uitvallen, beschikt The Terrorist over een camp-achtige charme.

Van de grote, op eerdere buitenlandse festivals vertoonde films, die later een Nederlandse distributie krijgen, maar desondanks in Rotterdam het eerst uitverkocht zijn, staat Caro diario van de linkse Italiaanse komiek-regisseur Nanni Moretti na de eerste dag voorlopig op de eerste plaats in de publieksenquête, die uiteindelijk een door een autofabrikant gesponsorde hoofdprijs van 15.000 gulden op kan leveren.

Het autobiografische drieluik van Moretti, waarvan de delen in afnemende mate leuk blijven, toont de bebaarde ex-anarchist drie keer op een odyssee: op de brommer tuffend door Romeinse buitenwijken, vergeefs op zoek naar rust op een van de vijf Eolische eilanden en te midden van planken vol medicijnen, zalfjes en goede raadgevingen zoekend naar genezing voor zijn jeuk, die de duurste artsen niet konden diagnosticeren, maar Moretti's medische encyclopedie wel. Caro diario, te vertalen als 'lief dagboek', biedt meer dan een satirische spiegel der samenleving: het is soms ook originele en aanstekelijke cinematografie, die speelt met landschappen, muziek, filmcitaten en het stalen smoel van Moretti, onvergetelijk wanneer hij zijn consumptie laat staan om voor de televisie van het café Silvana Mangano in de zwart-wit-film Anna te imiteren. Caro diario behoort, net als het verwante Le buttane van Aurelio Grimaldi, tot een andere divisie dan de splinternieuwe Rotterdam-films.