Broers en zusters krijgen minder; Politiek akkoord over bezuiniging op AOW

DEN HAAG, 27 JAN. Het kabinet en de regeringspartijen in de Tweede Kamer zijn het in grote lijnen eens over de bezuiniging op de AOW. Dit bleek vanochtend tijdens een vergadering van de meest betrokken bewindslieden.

Volgende week besluit het voltallige kabinet definitief over de bezuiniging, die over drie jaar 440 miljoen gulden moet opleveren.

Het omstreden plan om AOW'ers met een pensioen of vermogen geen toeslag op de AOW te geven als ze een niet-verdienende jongere partner moeten onderhouden is volledig van de baan. In plaats daarvan worden broers en zusters die samenwonen vanaf 1996 op dezelfde wijze behandeld als andere bejaarden. Nu ontvangen zij nog allebei een uitkering voor alleenstaanden: 70 procent van het minimumloon. In de toekomst zal die uitkering verlaagd worden tot 50 procent. Deze maatregel levert op termijn structureel 200 miljoen gulden op.

Via fraudebestrijding hopen de bewindslieden Melkert en Linschoten (sociale zaken) nog eens honderd miljoen binnen te krijgen. Veel samenwonende AOW'ers blijken nu nog onbedoeld tweemaal de hogere uitkering voor alleenstaanden te ontvangen. Door AOW'ers voortaan zelf te laten aantonen dat ze alleenstaand zijn hopen Melkert en Linschoten het misbruik terug te dringen. Deze zogeheten omgekeerde bewijslast is al vastgelegd in de nieuwe Bijstandswet en wordt nu dus eveneens opgenomen in de Algemene Ouderdomswet.

De resterende 150 miljoen gulden worden volgens het voorstel waarmee Melkert en Linschoten vanmorgen het kabinetsberaad ingingen gefinancierd door de in het regeerakkoord aangekondigde verlenging van de tweede schijf van de loon- en inkomenstenbelasting maar voor de helft door te voeren. De regeringspartijen in de Tweede Kamer kunnen zich op hoofdlijnen in dit compromisvoorstel vinden. Melkert en Linschoten hebben voorlopig afgezien van een alternatief dekkingsvoorstel om bij overlijden van een AOW'er zijn of haar partner nog maar één maand de volledige uitkering voor gehuwden te geven in plaats van de huidige twee maanden (opbrengst 90 miljoen). Dit is gebeurd op aandrang van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer. “Wij vinden het een miezerig bezuinigingsvoorstel”, zegt PvdA-woordvoerder J. van Zijl desgevraagd. “Bij overlijden worden veel extra kosten gemaakt. Met name mensen met lage inkomens hebben dat geld hard nodig”. D66 en VVD willen dit alternatieve dekkingsvoorstel echter “achter de hand houden”. Bovendien worden vraagtekens gezet bij de hoogte van de bezuinigingstaakstelling van 440 miljoen. Volgens nieuwe berekeningen van onder meer het ministerie van financiën zou er zo'n honderd miljoen gulden minder bezuinigd kunnen worden. De VVD hoopt daarmee de in het regeerakkoord aangekondigde belastingverlichting voor de middeninkomens toch te laten doorgaan.