Maaswater stijgt vannacht tot boven kritische grens

MAASTRICHT, 23 JAN. De waterstand in de Maas stijgt als gevolg van zware regenval in de Ardennen zo snel dat vanavond bij de stuw van Borgharen de kritische grens van 45 meter boven NAP wordt bereikt. Bij die stand komen in de dorpen Borgharen en Itteren de eerste huizen onder water te staan. Volgens berekeningen van Rijkswaterstaat wordt tegen middernacht een stand van 45.30 meter boven NAP verwacht. Dat is even hoog als bij de voorlaatste overstroming van de Maas in januari 1993, maar een halve meter lager dan bij de grote overstromingen rond de kerstdagen 1993. Toen werd bij Borgharen een waterafvoer van 3.120 kubieke meter per seconde gemeten. Voor vannacht wordt 2.320 kubieke meter voorspeld.

In Borgharen en Itteren zijn de bewoners vanmorgen met geluidswagens en folders opgeroepen voorzorgsmaatregelen te nemen om de overlast te beperken. Bewoners in de lager gelegen delen van de dorpen waren druk doende meubels naar boven te brengen en auto's in veiligheid te brengen. De gemeente Maastricht heeft vanmiddag een crisiscentrum ingericht van waaruit de hulp wordt gecoördineerd. Sinds de watersnood van eind 1993 zijn op aandringen van de dorpsraden de procedures voor de hulpverlening verbeterd. In Borgharen en Itteren zijn nu twee crisiscentra ingericht waar bewoners onder meer voor zandzakken en andere hulpmiddelen terecht kunnen.

Of het water na middernacht nog verder zal stijgen, kan volgens Rijkswaterstaat op grond van de gegevens over het gebied van de Maas en haar zijrivieren in België nog niet worden voorpeld. Hoeveel water de Maas de komende dagen te verwerken krijgt, hangt vooral af van de weersontwikkeling in de Noordfranse en Belgische Ardennen. In de omgeving van Bouillon werd zaterdag en zondag 85 millimeter neerslag gemeten. Vandaag en morgen blijft het waarschijnlijk droog, maar voor de dagen daarna is opnieuw regen voorspeld. In de Belgische provincies Luxemburg, Namen en Luik, waar alle zijrivieren van de Maas zoals de Semois, de Lesse en de Ourthe buiten hun oevers zijn getreden, is sinds gistermorgen de alarmfase van kracht.

Over een lange periode gezien is de statistische kans dat zich een waterstand van 45.30 meter voordoet per jaar ongeveer eén op de vijftig, maar als die stand vanavond opnieuw wordt bereikt, is dat voor de vierde keer sinds 1980. De berekeningen, die in het rapport van de commissie-Boertien worden gebruikt, laten zien dat de gemiddelde waterafvoer van de Maas deze eeuw duidelijk is gestegen en daarmee het risico dat de rivier overstroomt. De commissie wijt dat fenomeen vooral aan de (sub)urbanisatie in de omgeving van de rivier in België en Frankrijk. Het ligt niet aan de ontbossing die vaak als argument is aangevoerd. Het bosoppervlak in de Ardennen is zelfs met een kleine 10 procent toegenomen, aldus de commissie-Boertien.