Bureaucratie belette snelle hulp na beving in Japan

TOKIO, 23 JAN. De Japanse bureaucratie en een grote terughoudendheid van het leger waren vorige week de belangrijkste oorzaken voor het trage begin van de hulp aan het door een aardbeving getroffen Kobe. Dat hebben Japanse regeringsfunctionarissen vandaag gezegd. Pas twee dagen na de ramp kwam grootscheepse hulp op gang.

Het Japanse leger wachtte op orders van hogerhand, zo blijkt nu, en die kwamen laat. Volgens militaire analisten heeft dit alles te maken met de ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog. “Eenzijdige actie van het Keizerlijke Leger leidde Japan op weg naar de ruïnes van de oorlog”, aldus een hoge militair in Kobe, “daarom moesten we wachten, uit respect voor de wet.”

Krachtens de naoorlogse wet is de gouverneur van een prefectuur (provincie) de enige autoriteit die de hulp van het leger kan inroepen en mogen de militairen geen eigen initiatief tonen. De gouverneur alarmeerde vier uur na de aardbeving van dinsdagmorgen het leger. Volgens de regering in Tokio had dat veel eerder moeten gebeuren. “Indien het formele verzoek eerder was gekomen, hadden we sneller kunnen optreden”, aldus minister van defensie Tokuichiro Tamazawa.

Atsuyuki Sasa, het voormalige hoofd van de Japanse veiligheidsdienst en een expert op het gebied van crisis-management wees vandaag echter de beschuldigende vinger in de richting van de regering van premier Murayama zelf. “Hij (de premier) had de noodtoestand moeten uitroepen en een hoofdkwartier moeten opzetten van waaruit de nationale politie, de brandweer en het leger direct werden geleid”, aldus Sasa. In het naoorlogse Japan is nog nooit de noodtoestand uitgeroepen, ook al wegens reminiscenties uit de oorlog, een dergelijke stap heeft in Japan dezelfde waarde als het verklaren van de (militaire) staat van beleg. Duidelijk is dat alle instanties op elkaars initiatief zaten te wachten.

Op de eerste dag van de ramp waren slechts 260 militairen in Kobe. Pas na twee dagen kwamen enige duizenden manschappen. Volgens critici hadden veel levens nog kunnen worden gered als er sneller was gehandeld. Het dodental van de aardbeving is inmiddels gestegen tot net boven de 5.000. (AP, Reuter)