Republikeinen dreigen Bert en Ernie weg te bezuinigen

WASHINGTON, 20 JAN. In hun ijver om te snoeien in de begroting hebben de Republikeinen in het Congres het vizier nu gericht op niemand minder dan Big Bird (Pino), Ernie en Bert van Sesamstraat. Deze populaire kinderfiguren, die aan televisiestations over de hele wereld zijn verkocht, werden oorspronkelijk voor de Amerikaanse publieke, niet-commerciële televisie bedacht. De Republikeinen willen daarin nu definitief het mes zetten.

De publieke omroep is slechts een van de vele openbare voorzieningen die de Republikeinen willen kappen om zo de belastingen te verlagen en het begrotingstekort weg te werken. Geestelijke verheffing moet volgens hen aan het particuliere initiatief worden overgelaten.

Gisteren werden er hoorzittingen gehouden in het Congres over stopzetting van de jaarlijkse subsidie van 285 miljoen dollar voor de publieke radio en televisie. Het bedrag is een schijntje op een totale jaarlijkse federale begroting van anderhalf biljoen dollar, maar voor de conservatieven heeft het schrappen grote symbolische betekenis. Zij vinden de publieke omroep te links. Bij de hoorzitting gisteren kregen vertegenwoordigers van de ultrarechtse organisatie Accuracy in Media en de vuurwapenlobby, de National Rifle Association, vrij baan om te schieten op de publieke omroep die erop uit zou zijn de pistolen en geweren van de burgers af te pakken.

De beweringen bleven onweersproken. Er konden geen vragen worden gesteld zoals gebruikelijk, omdat de hoorzitting haastje-repje werd afgewerkt, waarbij voor- en tegenstanders alleen verklaringen konden voorlezen, zonder verdere discussie. Volgens Frank Knight van de Family Research Council was de publieke omroep zelfs “tegen de vrije markt, tegen gezinswaarden en speciaal tegen christenen”. “Sesamstraat had tot voor kort zelfs geen normaal, compleet gezin”, klaagde hij.

Toch zal Knight zonder publieke televisie weinig leuke programma's vinden voor zijn kinderen. Wat hij ook van Sesamstraat denkt, buiten de publieke omroep is er voor kinderen alleen een barre woestijn van speelgoed-infomercials. “Wij maken als enige kinderprogramma's die niets verkopen”, zei Lavar Burton van het kinderprogramma Reading Rainbow gisteren. Op de commerciële netten zijn de Ninja Turtles de omlijsting van luide, drammerige speelgoedreclames. Hun opvolgers, de karate-kickende Mighty Morfin' Power Rangers zijn geheel geprogrammeerd voor het verkopen van ranger-poppen en attributen.

De Amerikaanse publieke omroep is een alternatief voor de meer platvloerse commerciële netwerken. Er zijn geen reclame-onderbrekingen. De publieke televisie heeft een uur avondnieuws waarin publieke figuren meer dan een halve zin mogen uitspreken. Verder worden er opera's, uitstekende televisiespelen en documentaires - soms wat saai, met veel foto's en weinig bewegende beelden - uitgezonden.

Pag.4: Scholen gebruiken de programma's in de les

“Ik heb vroeger door de publieke televisie voor het eerst Pavarotti leren kennen”, getuigde een vrouw uit Arkansas gisteren. De kijkcijfers voor prime time zijn lager dan die van de commerciële zenders, ruim twee miljoen, maar dat is nog altijd twee keer zoveel kijkers als voor de Larry King show. Scholen gebruiken de programma's in de les.

De publieke radio doet aan gedegen en gevarieerde nieuwsvoorziening. De enkele uren nieuws in de ochtend en het anderhalf uur durende avondprogramma All Things Considered evenaart de BBC in kwaliteit en is onafhankelijker. Verder worden er klassieke muziek, jazz, folk-muziek en uitstekende interviews uitgezonden. Zelfs in de verste uithoeken van Amerika, waar geen goede kranten of tijdschriften zijn te krijgen, kunnen deze programma's worden ontvangen, zodat ook daar geïnteresseerden kunnen vernemen wat er gaande is in de wereld. Met name de plattelandsstations worden bedreigd door de besnoeiingen omdat deze het meeste van de federale subsidies afhankelijk zijn. En als de publieke radio wegvalt, zijn de bewoners van North Dakota of Mississippi grotendeels aangewezen op Country and Western, onderbroken door wat lokaal nieuws (moord, schuur in brand) of rechtse talkshow-gastheren, zoals Rush Limbaugh die uren achtereen kan razen tegen Hillary Clinton en andere 'femi-nazi's'.

De openbare omroep is voor ruim een vijfde van haar budget van federaal geld afhankelijk. Veertien tot zestien procent is rechtstreekse subsidie, vier tot zes procent komt van eveneens met opheffing bedreigde federale subsidie-instellingen als de National Endowment for the Arts, de National Endowment for the Humanities en de National Science Foundation. Vijf miljoen luisteraars en kijkers dragen door hun lidmaatschap bijna een kwart van de begroting bij. Universiteiten in verscheidene staten subsidiëren vijftien procent. Sommige hebben zelf een radiostation dat wordt gerund door de faculteit journalistiek. Verder bieden lokale overheden en bedrijven steun, van de plaatselijke wasserij tot grote concerns.

Bestuurders van de publieke omroep vrezen dat intrekking van de federale subsidie een sneeuwbaleffect zal hebben. Ook universiteiten kampen met geldgebrek. Deelstaten kunnen hun begroting moeilijker rond krijgen, al was het maar omdat de federale overheid steeds meer taken naar hen afschuift. Geschat wordt dat 90 van de 650 radiostations en een tiental van de 350 televisiestations direct zullen sneven door het wegvallen van de subsidie. De programma's van de nationale omroep zullen dan minder worden afgenomen, zodat daar dan ook geldgebrek en kaalslag optreedt. Dan zou een tweede golf stations failliet gaan. Commercialisering biedt dan de enige uitweg.

Aanvankelijk wilden de Republikeinen de subsidie al in oktober van dit jaar stopzetten. Nu overwegen ze om er drie tot vijf jaar voor te nemen. De Republikeinse voorzitter van het huis van afgevaardigden, Newt Gingrich, zei gisteren zelfs dat de plattelandsstations misschien gesubsidieerd zouden moeten blijven. Maar het was slechts een los idee. Gingrich denkt dat de gediversifieerde kabeltelevisie de openbare omroep overbodig zal maken. Helaas is veertig procent van Amerika niet bekabeld en kunnen arme mensen zich geen abonnement veroorloven. De publieke omroep kan door iedereen worden ontvangen, lid of niet, commerciële doelgroep of niet.