De uil als kunstwerk

Filosofie Magazine 9/10. 61 blz.ƒ8,50

Het Belgisch-Nederlandse Filosofie magazine wijdt een special aan het 'heilig dier', onze medebewoners van de aarde. Geert de Weyer interviewde de Australiër Peter Singer, grondlegger vn de Animal Liberation Front en schrijver van het boek Dierenbevrijding (De Geus, 381 blz.ƒ53,50). “'Mag ik u een dierenvriend noemen?' 'Nee, dat mag u niet! Ik houd niet van dat woord. Ik ben niet iemand die graag bij dieren wil zijn. (-) Je ziet gewoon onrechtvaardigheid en je wilt het doen stoppen.” Dierenbeschermers richten zich volgens Singer teveel op 'mooi ogende dieren' als honden, katten en zeehondjes, terwijl dierenbevrijders niet willen discrimineren tussen dieren. Toch, met het ijveren voor een Universele Verklaring voor de Rechten van Mensapen discrimineert het ALF alle andere dieren. 'Een eerste stap', verdedigt Singer zich.

Dierfilosofie is in: Susanne Lijmbach onderzocht wat Heidegger heeft geschreven over dieren. “Uit de vergelijking tussen een steen en een hagedis trekt Heidegger niet, zoals vele hedendaagse dierfilosofen, de conclusie dat dieren net als mensen zijn. (-) Voor dieren bestaat hun omgeving niet uit dingen, werktuigen, andere dieren en mensen in een gebruiks- en betekenissamenhang, maar uit ontremmers in een samenhang van neigingen en andere ontremmers.”

Tekstkolommetjes met uitspraken van Koos van Zomeren, Rupert Sheldrake (duivenliefhebber), Yvonne Kroonenberg en Midas Dekkers verluchtigen dit themagedeelte van Filosofie magazine. Dekkers, met zijn gebruikelijke vrolijk provocerende onzin: “Mensen die graag de baas willen spelen moeten een hond nemen; mensen die graag willen moederen een poes.” Van Zomeren legt zijn liefde voor uilen nog eens uit: “Alles wat menselijk is kunnen die ogen uitdrukken, alleen geen angst. Een uil is volledig ongeschikt om bang te zijn. (-) De uil, zou ik zeggen, is een kunstwerk.”

Verder: Jan Staman over Herman regeringsmaatregelen aangaande het welzijn van dieren, en Jan Vorstenbosch over dieren die voor de rechtbank verschenen.

Elders in dit dubbelnummer interviewt Dana Linssen H.J.A.Hofland over zijn nieuwe boek De elite verongelukt. Over het verdwenen engagement, het 'verraad' van de middelbare intellectuelen: “Nu de Cubanen internationale steun nodig hebben, zie je dat ze in quarantaine zijn gezet. Zoals heel Bosnië in quarantaine is gezet. Dat verbaast me en ik probeer die mensen op te porren om terug te komen tot het activisme van dertig jaar geleden en hun verantwoordelijkheid daarin. Dat vind ik de verantwoordelijkheid van de literaire klasse.”