Het nieuws van 16 januari 1995

Totalitair?

Rudy Kousbroek had afgelopen zaterdag zoveel vleiende woorden voor me dat ik me bijna een ondankbare hond voel als ik de complimenten niet retourneer, maar ik kan er toch niet aan ontkomen om vast te stellen dat bij al zijn goede eigenschappen het vermogen om er plezier aan te beleven als hij wordt tegengesproken, niet sterk ontwikkeld is. Ondanks de goedmoedige inleiding spreekt er een wonderlijke knorrigheid uit zijn reactie. Er zou jenever in mijn theekopje gegooid zijn toen ik met Kerstmis het stuk Vooruitgang schreef, of zelfs LSD. Ik maakte me schuldig aan willekeur, aan een procedure die gebruikt wordt door aanhangers van een totalitaire manier van denken, ik was egocentrisch en verwend, ik had misschien wel het omgekeerde geschreven van wat ik meende en anders had ik te veel oliebollen gegeten. Oliebollen met Kerstmis? Het kon de indruk wekken dat Rudy Kousbroeks vaststelling dat ons landje er puik voor staat niet op een grondige bestudering van de nationale eetgewoonten was gebaseerd, al liet hij, misschien tijdens het schrijven door twijfel bevangen, in de laatste regel opeens de mogelijkheid open dat het om kerstkransjes ging. Als er werkelijk onzekerheid is, wil ik die graag wegnemen. Let op Rudy! Oliebollen met oudjaar, kerstkransen met Kerstmis, chocoladeletters, marsepein en speculaas met Sinterklaas! Verder denkt meer dan de helft van de Nederlanders dat het Paaslam niet Jezus Christus is, maar een seizoensgerecht, net zoiets als de kerstkalkoen, maar dat is een recente verworvenheid van na de door Rudy Kousbroek zo toegejuichte bevrijding van de knellende banden der religie.