'Los werk is structureel van aard'; Explosieve groei uitzendkrachten

DEN HAAG, 5 JAN. Het aantal uitzendkrachten zal in 1995 met 25 à 30 procent groeien. De uitzendbranche schrijft de groei niet alleen toe aan het aantrekken van de economie, maar vooral aan het feit dat bedrijven een steeds groter deel van hun personeelsbestand van buiten inhuren.

Volgens directielid W.C. van Kempen van Randstad Nederland, met een marktaandeel van dertig procent marktleider in Nederland en nummer 2 van Europa, “loopt het aantal uitzendkrachten in de richting van de 150.000”. Eind 1994 groeide de uitzendbranche met 25 à 30 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. “Die groei zal zich in 1995 doorzetten”, aldus Van Kempen. Ook algemeen directeur H. Vink van Manpower Nederland verwacht “dat deze groei zich zal doorzetten”.

Volgens Vink is de helft van de groei toe te schrijven aan de aantrekkende economie. De vraag naar produkten en diensten groeit. Bedrijven durven nog niet meteen vaste arbeidskrachten in dienst te nemen en doen daarom eerst een beroep op uitzendkrachten. De resterende groei is volgens Vink structureel van aard. “In de VS hebben we dat eerder gezien”, aldus Vink. “Daar bedroeg het aantal uitzendkrachten altijd 0,8 procent van de beroepsbevolking. In vier jaar tijd is dat echter verdubbeld tot 1,6 procent.”

In Nederland ligt het aantal uitzendkrachten traditioneel rond de 2 procent van de beroepsbevolking. “Als je ziet wat nu in Amerika gebeurt, dan kan het niet anders dan dat wij in Nederland rond de eeuwwisseling ook op 3 procent zitten”, aldus Vink. “Die signalen zie je nu al. Met name grote ondernemingen maken in toenemende mate gebruik van flexibele arbeidskrachten.” Randstad-directeur Van Kempen denkt dat het aantal uitzendkrachten net als in de VS “structureel zal verdubbelen tot 4 procent van de beroepsbevolking”.

De tendens om in toenemende mate gebruik te maken van inleenkrachten wordt ook onderkend door vertegenwoordigers van grote- en middelgrote Nederlandse bedrijven. Zo had machinefabrikant Stork in 1994 buiten 11.000 vaste werknemers in Nederland ook nog 3.000 arbeidskrachten ingeleend. Volgens topman J. Hovers zal in het ondernemingsmodel van de toekomst alleen een kleine groep kernpersoneel nog maar kunnen rekenen op een vast dienstverband. Een derde van het personeelsbestand zal volgens Hovers worden ingehuurd via uitzendbureaus. Daarbij gaat het met name om eenvoudig werk, “handen en voeten”.

Het inlenen van personeel heeft behalve met het steeds meer concentreren van bedrijven op kernactiviteiten ook te maken met het efficiënter omgaan met arbeidskracht en dus met kostenbesparing. “Het ontslaan tijdens perioden van slapte en weer selecteren, aannemen en opleiden van personeel in perioden van opgang kost geld”, zegt de topman van Stork Jan Hovers.

Pag.15: Stork spaart kosten door inlenen 30 pct personeel

Hovers: “Voor je hebt besloten af te slanken heb je al veel tijd en geld verspeeld.” Door dertig procent van het personeel via detacherings- en uitzendbureau's in te huren poogt Stork dit soort kosten te vermijden. “Peak shaving” noemen ze dat bij Stork. Ofwel het afvlakken van de conjuncturele golfbeweging door werknemers in te lenen als de vraag naar goederen en diensten groot is en daarvan af te zien als de vraag gering is. Ook bij scheepsbouwer IHC Holland en fietsenfabrikant Batavus wordt een-derde van het personeel van buiten ingehuurd, onder andere van uitzendbureaus, maar ook van detacheringsbureaus die gespecialiseerde werknemers met een hogere beroeps- of wetenschappelijke opleiding vast in dienst hebben en tijdelijk uitlenen aan bedrijven.

Op dit moment is er nog geen algemeen tekort aan uitzendkrachten, zo zeggen directieleden van Randstad, Start en Manpower desgevraagd. Alleen voor functies die specifieke kennis vereisen wordt incidenteel wel eens een tekort geconstateerd, maar daarin wordt middels advertenties meestal voorzien. “Ik heb geen signalen dat er in algemene zin een tekort aan uitzendkrachten zou zijn,” zegt de algemeen directeur van Start (nummer 2 in omvang van Nederland) S. Attena desgevraagd. Ook marktleider Randstad ziet geen tekorten. “Wij hebben vorig jaar vierhonderd bemiddelaars in dienst genomen en flink geïnvesteerd in advertenties,” zegt directeur Van Kempen. “Wij hebben dus niet te kampen met een tekort aan uitzendkrachten”.