Selectie buitenland

DUITSLAND

GEORGE GROSZ Met sociaal-kritische schilderijen stelde hij wantoestanden van de Weimar Republiek aan de kaak. Later oefende George Grosz kritiek uit op filisters en militaristen door middel van fotomontages, collages en spotprenten - om welke reden hij in 1933 voor de nazi's naar Amerika vluchtte. Met de retrospectief 'George Grosz. Berlin - New York' eert de Berlijnse Nationalgalerie de moedige schilder. Potsdammerstrasse 50. T/m 17 april. Di t/m vrij 9-17u, za en zo 10-17u. Inl 0049302662662.

DANSTHEATER Hij heeft twee wereldoorlogen en het Duitse Wirtschaftswunder meegemaakt, de sociaal-liberale coalitie alsook twaalf jaar Kohl. De biografie van Ernst Jünger is nauw verbonden aan de bewogen Duitse geschiedenis. De schrijver is echter omstreden door zijn boeken die oorlog en geweld verheerlijken. In 1995 wordt hij honderd jaar oud - reden voor choreograaf Johann Kresnik om aan de conservatieve literator een kritische danstheateravond te wijden. Berlijn, Volksbühne, Rosa Luxembourgplatz. 30 dec en 3 jan. Inl 00493030874661.

BART VAN DER LECK Het Kunstmuseum in Wolfsburg toont schilderijen, werken op papier en keramiek van de constructivist (1876-1958) en retrospectief van het Engelse kunstenaarsduo Gilbert & George. Naast de bekende veelkleurige popart-fotowerken is nieuw werk te zien waarop de twee voor het eerst bloot staan. Porschestrasse 53. T/m 26 febr en t/m 12 maart. Di t/m zo 10-18u. Inl 00495361266918.

EN VERDER: Nieuwe werken van Peer Kirkeby t/m 8 jan in het Haus der Kunst in München (004989222655); overzichtstentoonstelling van de Amerikaanse popart-kunstenaar Tom Wesselman t/m 15 jan in de Villa Stuck in München (0049894555510); foto's op groot formaat van Bernd en Hilla Becher, t/m 15 jan in het Westfälische Landsmuseum te Münster (00492515907225).

GR-BRITTANNIË

LAIB & SEMMES In het Camden Arts Centre zijn twee enorme installaties te zien. Wolfgang Laib heeft een gang gemaakt uit grote blokken bijenwas, waarvan de geur de hele galerie doordringt. Van Beverly Semmes is er een 100 keer levensvergrote jurk. Zij neemt een hele muur in beslag en de rok sleept over de lengte van de kamer. Londen, Arkwright Road. T/m 22 jan. Di t/m do 12-20u, vr t/m zo 12-18u. Inl 00-44714352643.

EIGEN + ART Zeven jonge kunstenaars krijgen elk een week lange show in Independent Art Space, georganiseerd door de Duitse galerie Eigen + Art. Stephan Yung laat ons neonreclames zien met motto's als 'Ik heb een extra leven'; Christine Hill noemt zichzelf een 'Art Slut' en ziet kunst als een dienst. Dit waren de eerste twee weken. Londen, Independent Art Space, 23a Smith Street. T/m 22 jan. Ma. t/m za 14-19u. Inl 0044712599232.

WARHOL Vroege tekeningen van Andy Warhol zijn te zien in de Anthony d'Offay Gallery. Londen, 23 Dering Street. T/m 28 jan. Ma t/m vr 10-17u30, za 10-13u. Inl 0044714994100.

SHAKESPEARE Een serie installaties met het werk van Shakespeare als thema neemt plaats in de Concourse Gallery van de Barbican Centre. Het gebruik van theatrale belichting en toneelinrichting geeft het geheel een magische atmosfeer. Londen, Silk Street. Ma t/m za 10-19u30, zo 12-19u30. Inl 0044716384141.

EN VERDER Renaissance boeken t/m 22 jan in de Royal Academy (0044713964555); De Sitwells t/m 22 jan in de National Portrait Gallery (0044713060055); installaties van Rebecca Horn t/m 8 jan in de Tate Gallery, Londen (0044718878000); Plastic t/m 23 april in het Design Museum (0044714036933); Michelangelo t/m 15 jan in de National Gallery (0044718393321); Titanic t/m 2 april in het National Maritime Museum (0044815844422).

FRANKRIJK

FLAMENCO De flamencodanseres Christina Hoyos, die twintig jaar lang de onafscheidelijke partner van de danser/chroreograaf Antonio Gadès was en triomfeerde in films van Saura en Gadès als Noce de sang, l'Amour sorcier en Carmen, is terug met haar spektakel Caminos Andaluces: een reeks meeslepende balletten die de verschillende stijlen van de flamenco illustreren en waarin de jonge danser Adrian Galia wonderen verricht. Parijs, Théâtre du Chatelet, t/m 7 jan, inl 00331-40282840.

MADELEINE VIONNET Miskend door het grote publiek, maar hemelhoog geprezen door ontwerpers als Alaïna, Miyaké of Yamamoto: Madeleine Vionnet was in de jaren twintig een revolutionair mode-ontwerpster. Ze stond aan het hoofd van een van de grootste haute couture-huizen, schafte net als Paul Poiret het corset af en creëerde ingenieus gesneden, geraffineerde soepele drachten, in overeenstemming met de nieuwe sociale rol die de vrouw naar haar mening moest gaan spelen. Mooi retrospectief in Lyon, Musée des Tissus, rue de la Charité 34, t/m 26 mrt, di t/m zo 10-17u30. Inl 003378371505.

INSTITUT NÉERLANDAIS In het Institut Néerlandais zijn op het ogenblik twee tentoonstellingen te zien. Hommage à un collectionneur t/m 8 jan in het mooie 18e eeuwse Hôtel Turgot toont aanwinsten uit de 16e tot en met de 20e eeuw (tekeningen, gravures, Indische miniaturen, doeken en boeken), die de voormalige directeur van de collectie Frits Lugt, Carlos van Hasselt, tussen 1970 en 1994 verwierf. In het voorpand van het Institut is tot en met 22 jan een selectie uit het Van Abbe Museum van Eindhoven te zien met werk van Christian Boltanski, Tony Cragg, Gary Hill, Juan Muñoz, Jan Vercruysse en Didier Vermeiren. Parijs, Institut Néerlandais, Rue de Lille 121, t/m respectievelijk 8 en 22 jan, di t/m zo 13-19u. Inl 0033147058599.

EN VERDER: Islamitische miniaturen t/m 8 jan in het Petit Palais te Parijs (0033142651273); Nicolas Poussim en Gustave Caillebotte t/mrespectievelijk 2 en 9 jan in het Grand Palais te Parijs (0033144131717); Pathé premier empire du cinema en Kurt Schwitters t/m respectievelijk 16 jan en 20 febr in het Centre Pompidou te Parijs (0033144781233); Histoire du jeans de 1750 à nos jours t/m 12 maart in het Palais Galiera te Parijs (0033147208523).

ITALIË

PARLEMENT Voor het eerst sinds jaren zijn de paleizen van de macht opengesteld voor het publiek in Rome. Iedere zondag van 9 tot 13 uur is het presidentiële paleis, het Quirinaal, te bezichtigen. In de Kamer van Afgevaardigden, het Montecitorio, is een tentoonstelling ingericht met een honderdtal kunstschatten in staatsbezit. T/m 5 jan van 17 tot 22u, op 6 jan van 10-16u, van 7 jan t/m 27 febr iedere za en zo van 10-17u.

FELLINI'S CIRCUS Het circus Orfei vertoont in Rome een speciaal programma rondom de vorig jaar overleden filmregisseur Federico Fellini, vol verwijzingen naar films als La Strada, Otto e mezzo en I clowns. Antico Circo Orfei, piazzale Clodio. Weekdagen 16u30 en 21u15, zon- en feestdagen 15, 17u45 en 21u15. T/m 6 febr. Inl 0039639741951.

KERSTSTALLEN Het traditionele uitje in Rome tijdens de feestdagen is een rondgang langs de verschillende kerken om daar de kerststallen te bekijken. Veel zijn traditioneel, maar er zijn ook enkele high-tech installaties. Het kerststalmuseum is gratis open t/m 6 jan (16-20u) en in de Sala Bramante aan de piazza del Popolo is een tentoonstelling van kerststallen uit heel de wereld.

EN VERDER: Lucio Fontana t/m 7 jan in Palazzo dei Diamanti in Ferrara (00-39532206914); Art nouveau t/m 21 jan in de Galleria Civica d'Arte Moderna in Turijn (00391157653740); Fortunato Depero t/m 12 febr in Palazzo delle Esposizioni in Rome (003964885465); de graftombe van Nefertari t/m 18 febr in palazzo Ruspoli in Rome (003966832179).

BELGIË

VAN DE ANDERE KANT Foto's en teksten waarin Vlamingen en Nederlanders pleiten voor meer verdraagzaamheid tegenover allochtone Brusselaars. Met werk van o.a. Patrick de Spieghelaere, Marcel Möring en Geert van Istendael. Brussel, Paleis voor Schone Kunsten, Ravensteinstraat 23. T/m 31 dec, di-zo 10-17u. Inl 003225078200.

RESERVE Met een installatie van stapelrekken, volgestouwd met afgedragen kleren, maakte de Fransman Christian Boldanski een verpletterende aanklacht tegen de ongelijke verdeling van de rijkdom van het Westen. Brussel, Galerie Marie-Puck en Broodthaers, Ravensteinstraat 20. T/m 4 feb, di t/m zo 10-17u. Inl 003225136777.

OZ DE WIJZE Dorothy wordt opgetild door een cycloon en gaat aan de andere kant van de regenboog samen met Vogelschrik, IJzerman en Laffe Leeuw op zoek naar de tovenaar van Oz. Theaterbewerking door twee actrices van 'The wizard of Oz', een verhaal dat Frank Baum publiceerde in 1900. Paul Carpentier schreef tekst en muziek en regisseerde bij het Speeltheater. Gent, Kopergietery, Blekerijstraat 50. T/m 13 jan. Inl 00-3292337000.

BROOD DOET LEVEN Tweehonderd voorwerpen en prenten hangen een beeld op van de betekenis en de rol van brood in Europa. Naar aanleiding van deze educatieve tentoonstelling werd een interessante catalogus samengesteld. Brussel, Passage 44, Kruidtuinlaan 44. T/m 19 feb, di-zo 11-18u. Inl 00-3222224505

EN VERDER: Caramba: slapsticktheater zonder woorden door het Waalse duo Les Founambules t/m 31 dec in de Botanique in Brussel (00-3222183732); Modern: recente aankopen van de Vlaamse gemeenschap en een installatie van Boyd Webb, t/m 19 feb in het Museum voor Hedendaagse Kunst in Antwerpen (00-3232385960).

NEW YORK

ROMANTIEK IN DE BOEKWINKEL Voor wie zich dezer dagen een beetje eenzaam voelt: een slecht bewaard geheim is dat een van de beste 'pick-up' plekken in de stad de 'superbookstore' Barnes & Noble is. Behalve een coffeeshop met uitstekende koffie en een redelijke keuze aan sandwiches, zijn er op de verschillende afdelingen ook uiterst gerieflijke zitplekken, waar men op zijn gemak een boek kan raadplegen alvorens het te kopen, of het gebruiken kan als een voor de hand liggende gespreksopener. 2289 Broadway, bij 83rd Street, zo t/m do 9 tot 23u, vrij en za zelfs open tot middernacht! Inl 00-12123628835.

NORA REVISITED Als Nora op het eind van Ibsen's 'Doll House' echtgenoot en kinderen verlaat, is dat niet het einde, zo blijkt uit de revival van een mini-musical uit 1982, geschreven door Betty Comden en Adolph Green en gecomponeerd door Larry Grossman. In 'A Doll's Life' vertrekt Nora naar Christiana (Oslo) en probeert zich via diverse relaties en baantjes (als serveerster, in een visfabriek) verder te ontwikkelen als 'bevrijde vrouw'. Theater at St. Peter's Church, 619 Lexington Avenue, bij 54th Street. Inl 00-12129355820.

ANTONI TAPIES De eerste grote overzichtstentoonstelling in de Verenigde Staten in bijna twintig jaar van de Spaanse materieschilder Antoni Tapies zal op 26 jan geopend worden in het Guggenheim Museum SoHo. Vijfenvijftig schilderijen en assemblages zullen er te zien zijn, daterend vanaf 1946. 575 Broadway, bij Prince Street. 26 jan t/m 23 april. Inl 0012124233500.

ALTERNATIVE MUSEUM Een van de minst bekende non-profit galeries is het Alternative Museum. Wellicht omdat het zich een generatie eerder dan de rest van de kunst-scene aan sociaal-relevante kunst wijdde en nu de populariteit ervan weer zoetjes aan het afnemen is, er gewoon mee doorgaat. Ga eens kijken, bijvoorbeeld naar het overzicht van het werk van Maureen Connor, die twintig jaar geleden al objecten maakte met vrouwenkleding als metafoor. Ook zijn er onder meer sculptuurtjes gebaseerd op 19e eeuwse vouwtechniek voor servetjes. 594 Broadway, t/m 23 febr. Inl 0012129664444.

EN VERDER Franz Kline: Black and White, 1950-1961 in het Whitney Museum, t/m 12 maart (001212570-3676); Orientalism: Visions of the East in Western Dress in het Costume Institute van het Metropolitan Museum, t/m 19 maart (0012128795500); Andres Serrano: Works 1983-1993 in The New Museum of Contemporary Art, 27 jan t/m 9 apr (0012122191222); William Klein: In and Out Fashion in het International Center of Photography, t/m 26 feb (0012128601777) Black Male: Representations of masculinity in Contemporary American Art in het Whitney Museum of American Art, t/m 5 mrt (0012125703676); The Italian Metamorfosis, 1943-1968 in het Guggenheim Uptown, t/m 22 jan (0012124233500); Cy Twombly, a retrospective, t/m 19 jan, A century of artist books, t/m 24 jan en Tresholds/O.M.A. at MoMa: Rem Koolhaas and the Place of Public Architecture, t/m 15 jan. in het Museum of Modern Art (00-12127989400).