Dit is een artikel uit het NRC-archief
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Cultuur

Harde, fascinerende bewegingstaal van Duitse dansers

Voorstellingen: "Object Constant door S.O.A.P. Dance Theatre Frankfurt. Choreografie, tekst: Rui Horta. Gezien: 21/11 Stadsschouwburg Amsterdam. Verder: 11/12 Lantaren Rotterdam. "Ballet No 5 ...to dance by the nose.... Choreografie, toneelbeeld: Wanda Golonka/ VA Wölfl. Gezien: 25/11 Bellevue Amsterdam. Aldaar: t/m 26/11. Door CAROLINE WILLEMS Moderne dans uit Duitsland betekent in ons land meestal het werk van Pina Bausch of de post-modernist William Forsythe. Dit rijtje kan nu worden aangevuld met de hier minder bekende Rui Horta, artistiek leider van S.O.A.P. Dance Theatre Frankfurt en het duo Wanda Golonka/ VA Wölfl van Neuer Tanz uit Dtlsseldorf. Zij brengen elk een fascinerende produktie met overweldigende beelden. Toch staan Horta's Object Constant en Ballet No 5 ...to dance by the nose... van Golonka

en Wölfl diametraal tegenover elkaar. In Object Constant vraagt de Portugese choreograaf Rui Horta zich af wat de waarheid is. Hoe de objectieve werkelijkheid zich verhoudt tot de subjectieve. Hoe het onbevangen kind staat ten opzichte van de gecorrumpeerde volwassene. De Australische acteur/danser Anton Skrzypiciel vervult hierbij de rol van opruier door vanuit de zaal en vanaf het toneel het publiek te bestoken met prikkelende uitspraken en vragen als: „Gaan jullie uit verveling naar 't theater 0^ is het een mislukt huwelijk?" In het tweedelige werk is het,

buiten enkele lyrische momenten, vrijwel constant oorlog tussen de benauwende met metaal beklede wanden (ontwerp, Karl Krause). De atletische bewegingstaal is hard, agressief en schokkend. De lichamen rennen, botsen, vallen en rollen in een hoog tempo. De hoofden verdwijnen keer op keer tot stikkens toe in een aquarium. Er wordt naar elkaar gegooid met kalkeieren en kegelballen en een stroom glazen knikkers klinkt als een mitrailleur. Onder de overdonderde geluidscompositie van Koen Brandt en in de sublieme belichting van Norbert Mohr creért Horta in Object Constant de poëzie van het verderf.

De Franse choreografe Wanda Golonka en de beeldende kunstenaar VA Wölfl gebruiken veel soberder middelen om de toeschouwer te verwarren. Ballet no 5 ...to dance by the nose... is een kinetisch kunstwerk, een serie installaties waarin een vraagteken wordt gezet bij de esthetiek. Waar het gaat om de grens van de waarneming. Het ondergaan van de beweging in een zich veranderende ruimte, wisselende belichting en onderbroken geluidsgolven. Zeven dansers voeren intensieve, repetitieve exercities uit of vertragen juist de beweging tot vrijwel stilstand. Zo houdt een man een lange ijzeren staaf horizontaal in de ene hand en in de ander vertikaal een korte. Daarmee dirigeert hij in slow-motion een vrouw die hem volgt als een gehoorzame hond. Of de groep deint als een schip op zee terwijl een machine hen bestookt met tennisballen. Deze 'levende' schilderijen zijn prachtige beelden die je nooit vergeet.